Wonen

Wonen in Brazilië

Het lezen van de andere pagina’s op deze website kan zeker helpen bij het maken van een keuze, vooral voor de Brazilië reiziger die het land alleen maar een bezoekje wil brengen. Een definitieve vestiging is een ander paar mouwen. De keuze die dan gemaakt moet worden, hangt af van andere en meer persoonlijke parameters. Een investeerder zal het uiteraard dicht bij de plaats van zijn investering zoeken. Wie om privé redenen naar Brazilië verkast, heeft andere prioriteiten, zoals de levenskwaliteit. Een recent onderzoek van Delta Economics & Finance geeft antwoorden op dat vlak na een analyse van 77 karakteristieken van elk van de meer dan 5.500 Braziliaanse steden. De gebruikte parameters: levenskwaliteit, gezondheidszorg, opvoeding, openbare veiligheid, rioleringen en afvalverwerking, economie, ontwikkeling en bestuur (incl. de schoolse graad van de burgemeester, de kwaliteit van ambtenaren & publieke diensten, wetgeving en infrastructuur).

Een vergelijking tussen de 100 eerste en grootste steden maakt al snel duidelijk dat er (minstens) twee verschillende ‘Brazilië’s’ bestaan in dit land. Van de 50 eerste in deze ranking zijn er slechts 6 steden die zich bevinden in een van de noordelijke of noordoostelijke deelstaten. Nummer 1 is niet São Paulo, maar wel de kuststad Santos in de staat São Paulo. De laatste in het rijtje van 100 is Duque de Caxias, een randstad van Rio de Janeiro in de Baixada Fluminense.

Waar wonen?

Minas Gerais, Espírito Santo, Rio de Janeiro en São Paulo: voor hen die professioneel actief willen zijn, een breder aanbod van onderwijs & gezondheidszorg wensen en wat meer kansen willen op de arbeidsmarkt. São Paulo vormt hierbij de top. In geen enkele andere staat zijn er zoveel bedrijven actief, het BNP is er het hoogst van gans Brazilië en de kuststreek is er aantrekkelijk genoeg voor eenieder die strand, zee en zon dichtbij wil. Minas Gerais heeft geen kuststrook maar een historisch karakter, een prachtige natuur en een dynamische hoofdstad (Belo Horizonte). De reputatie van Rio de Janeiro behoeft geen toelichting. In gans de staat zijn er onnoemelijk veel mooie plekjes om te wonen. Een goed voorbeeld daarvan is de Serrana regio met veel bergen en groen. Espírito Santo heeft een bloeiende industrie (en dus meer werkgelegenheid), maar ook erg mooie stranden.

Paraná, Santa Catarina en Rio Grande do Sul: voor hen die ergens willen wonen waar een klimaat heerst dat vergelijkbaar is met dat van West-Europa. Curitiba (hoofdstad Paraná) is erg netjes en goed georganiseerd. Santa Catarina lijkt wat op Duitsland, niet in het minst door de vele Duitse tradities die er nog steeds heersen (dankzij Duitse immigranten en hun afstammelingen). Rio Grande do Sul grenst aan Uruguay en Argentinië. Het kan er bepaald koud zijn in de winter.

Maranhão, Ceará, Rio Grande do Norte, Paraíba, Pernambuco, Alagoas, Sergipe, Piauí en Bahia: voor hen die altijd zon en warmte willen. Sommige Brazilianen (vooral in zuidelijke staten) doen wat smalend over de ‘Nordestinas’ die volgens hen achterop hinken bij de rest van Brazilië. Dat heeft veel te maken met historische achtergronden, maar ook met de steeds aanwezige warmte (op sommige plaatsen ook veel droogte) die de werklust ondermijnt. Hoe dan ook, er is een forse groei bezig (vooral in Bahia) en het toerisme scoort er erg hoog. Steden als Salvador, Maceió, Recife, Natal en Fortaleza zijn geliefkoosde trekpleisters voor velen, ook voor Braziliaanse toeristen. Wie kiest voor Piauí moet tegen de nooit aflatende hitte kunnen, met temperaturen die regelmatig boven de 40° uitstijgen.

Roirama, Amapá, Amazonas, Pará, Tocantins, Acre, Rondônia, Mato Grosso, Goiás en Mato Grosso do Sul: voor hen die niet terugschrikken voor avontuur en graag ergens willen wonen waar de wilde, maar ook prachtige flora en fauna nooit ver uit de buurt is. Brazilianen wonen graag dicht bij de kust en als ze het over bovenvermelde staten hebben, dan worden die vaak verzameld onder de gemeenschappelijke noemer “interior” (binnenland), ook al hebben enkele van hen ook een fraai stukje kust.

Nutsvoorzieningen als internet en kabeltelevisie zijn vrijwel overal beschikbaar. Echter, zoveel te meer men het binnenland intrekt, zoveel te groter is de kans dat men daar geen of minder dekking vindt voor de gsm, of een breedband kabelverbinding. Telefoonproviders breiden hun G3-internet aanbod wel voortdurend uit, een (nog niet steeds niet erg goed werkend) alternatief als er geen kabelverbinding beschikbaar is (uiteraard enkel in de gebieden waar de gsm goed werkt). In bepaalde wijken van sommige grote steden (bijvoorbeeld in Copacabana, Rio de Janeiro) wordt het internet gratis en draadloos aangeboden aan de bevolking via een antenne.

Hoe wonen?

Hoe het dan is om te “wonen in Brazilië” hangt sterk af van iemands wensen en verwachtingen. Als men de keuze gemaakt heeft m.b.t. ‘waar’, dan volgt de nieuwe stap ‘hoe’. Enorm veel Brazilianen wonen in een flat of flatje. Dat is een gevolg van het steeds aanwezige besef dat veiligheid een prioriteit is voor de meesten, zeker als het om een ganse familie gaat met een of meerdere kinderen. Wie het zich kan veroorloven gaat in een ruime flat wonen, in een ‘condomínio’ (gemeenschap van eigenaars) met allerlei toeters en bellen zoals een ruimte om te feesten, barbecue (churrasco), staanplaats(en) voor de auto(s) al dan niet overdekt, fitnesszaal, sauna, zwembad en vooral een goede bewaking die ervoor zorgt dat ongewensten niet binnen kunnen. Een condomínio kan horizontaal of verticaal zijn (appartementsgebouw of een verzameling woningen). De meeste Brazilianen wonen echter in een bescheiden appartement, met 1 of 2 slaapkamers, een salonnetje (geen living dus), keuken, badkamer, een bescheiden terrasje en al dan niet een extra kamertje met douche voor een inwonende meid (empregada doméstica). Ook voor hen is de veiligheid belangrijk, maar in de meer bescheiden appartementsgebouwen is de toegang al wat gemakkelijker, ook al is er een portier in de buurt. En dan zijn er nog de zogenaamde ‘conjuntos habitacionais’, echte sociale woonblokken met een minimum voorzieningen, kleine flatjes en meestal zonder terras. De gemeenschappelijke kosten zijn er erg laag en de muren erg dunnetjes. Een conjunto habitacional kan ook bestaan uit wat rijen huisjes, tegen elkaar geplakt. Die toegang tot dergelijke conjuntos geschiedt meestal via een slagboom die geopend wordt door een portier.

Huizen

Brazilianen die het zich kunnen veroorloven om in een huis te wonen (aangekocht of gehuurd) kiezen bij voorkeur voor een woning in een gesloten condominium. Dat is dan een terrein, omringd door een hoge muur, dikwijls met glasscherven of een elektrische draad bedekt. Enkel de bewoners hebben vrije toegang. De poorten zijn automatisch te openen & sluiten met een afstandsbediening, ofwel worden ze geopend door de ‘zelador’ (hoofd van het personeel van een condominium) of de “porteiro” (portier) vanuit zijn ‘guarita’ (portiershokje). De infrastructuur van een dergelijk condimínio is meestal dezelfde zoals die hierboven beschreven werd, al dan niet met meer voorzieningen, afhankelijk van de graad van het aangeboden leef comfort m.b.t. tot het prijskaartje (zowel huren als kopen).

Wie een individuele woning koopt of huurt, al dan niet losstaande of een rijtjeshuis, is op zichzelf aangewezen, en moet zorgen voor zijn eigen veiligheid. Op het platteland is dat niet onoverkomelijk. In de steden (zeker in de grote metropolen) is het risico op inbraak, overval of diefstal wel degelijk iets om rekening mee te houden. In deze categorie kunnen wel goede zaakjes gedaan worden. Wie er niet voor terugschrikt om een woning te kopen of te huren die geen deel uitmaakt van een condomínio zal doorgaans goedkoper kunnen wonen.

Onderhoud

Woningen en appartementen in de betere condomínios worden gewoonlijk goed onderhouden en krijgen op tijd en stond een likje verf. Individuele woningen zien er dikwijls minder fraai uit. Eenieder die voor het eerst kennis maakt met Brazilië schrikt zich meestal een hoedje als hij/zij ziet hoe sommige Brazilianen hun huizen laten verkommeren aan de buitenkant: afbladderende verf, barsten in de muren, een bouwvallige indruk, rommel en afval rondom. Uitzonderingen (en die zijn er zeer zeker) bevestigen de regel.

De oorzaak van deze verkommering moet niet ver gezocht worden. Ondanks de sterke groei van het land ontbreekt het nog vaak aan de nodige middelen, en worden de beschikbare fondsen gebruikt voor andere prioriteiten (school, gezondheidszorgen, levensmiddelen e.d.). Daarnaast zijn er de vele sloppenwijken in en rond de grote steden, niet meteen een omgeving waar men graag zou wonen. In die favela’s en ook elders wordt vaak illegaal gebouwd, meestal kleine bakstenen hokjes (puxadinhas) die kriskras op elkaar gestapeld worden. Langs de andere kant streven zelfs de armsten naar netheid en zal men binnenin de woningen vaak vaststellen dat ze goed onderhouden zijn, voor zover mogelijk. In het algemeen kan gesteld worden dat ruimtelijke ordening bepaald niet bovenaan het lijstje van de prioriteiten staat in Brazilië.

Huren

De groei van de Braziliaanse middenklasse is een feit. Veel meer mensen dan ooit voorheen kunnen zich nu een eigen woning veroorloven, zij het dan mits afbetaling van een lange termijn lening met knotsgekke intresten. Ondanks de steunmaatregelen van de overheid, wegen die intresten nog altijd zeer zwaar. Maar “sair do aluguel” (niet meer hoeven te huren) is de natte droom geworden van ieder jong Braziliaans gezin. Er wordt enorm veel gebouwd en de Brazilianen trekken massaal naar allerlei beurzen waar diverse bouwpromotoren hun projecten voorstellen en verkopen ‘na planta’ (op plan, de werken moeten nog beginnen, of ze zijn er net aan begonnen). De meerderheid van die opkomende middenklasse koopt een bescheiden appartementje van 2 slaapkamers zoals hoger beschreven.

Kandidaat emigranten die naar Brazilië willen en er dus ook moeten wonen, moeten kopen ofwel huren. Het is zo goed als uitgesloten dat een immigrant een hypothecaire lening zou kunnen afsluiten met een Braziliaanse bank, tenzij hij (in het bezit van een verblijfsvergunning) gaat werken en een inkomen kan aantonen. Huren is ook niet zo eenvoudig. De meeste eigenaars eisen een ‘fiador’ (iemand die zelf eigenaar is en borg wil staan) in het huurcontract. In dergelijke gevallen wordt dan dikwijls naar een fiador gezocht in eigen familie- of kennissenkring.

Braziliaanse woningen geven dikwijls de indruk veel te klein te zijn, t.t.z. naar Europese normen en het valt soms moeilijk te begrijpen hoe grote gezinnen met veel kinderen erin slagen om in vrede bij elkaar te leven op dergelijke kleine oppervlaktes. Brazilianen zijn dat evenwel gewoon. Kinderen worden met zijn allen in stapelbedden gestopt. En er kan altijd nog wel eentje bij, ook al moet er op de sofa geslapen worden, ofwel op een matras op de vloer. Dit is trouwens een van de redenen waarom nogal wat gehuwde koppels regelmatig naar een motel trekken. Daar vinden ze de privacy die hen thuis ontbreekt. Een andere eigenaardigheid waar de Europeaan altijd even moet aan wennen, is het gebruik van elektrische douchekoppen. Dubbele beglazing & dito muren of isolerende materialen komen weinig voor, uiteraard omdat het meestal niet nodig is. Airco’s en ventilatoren zijn wel algemeen aanwezig.

Immo kopen

Droomt u van een tweede woning in het buitenland? Ziet u Brazilië wel zitten? Bent u onder de indruk van de vooruitgang van het land op economisch vlak in het jongste decennium, de vele bloedmooie stranden, het heerlijke subtropische klimaat, palmbomen, kokosnoten en de niet onaantrekkelijke prijzen van gronden, huizen en appartementen? Dan bent u niet de enige. Sommigen hebben de stap al gezet, anderen blijven rond surfen op het net waar vele tientallen sites te vinden zijn die de kandidaat koper willen overtuigen om toch vooral via hen te kopen. Vele van die websites blinken niet uit in duidelijkheid, schieten tekort in het geven van informatie en goede raad, zijn er enkel op uit om snel grote winsten te maken.

Vooraf

Vooraleer u overgaat tot een aankoop moet u de streek herhaaldelijk bezoeken en verkennen, liefst op gespreide tijdstippen van het jaar. De volgende stap is het uitmaken van het doel van uw aankoop. Wilt u er zelf regelmatig op vakantie, of wil u enkel kopen als investering? In het tweede geval kan u verhuren, en staat het u ook altijd vrij om weer te verkopen met winst. Wat het ook wordt, u hebt hulp nodig, niet in het minst bij de aankoop zelf. Zorg dat u vooraf goed nagaat of de verkopers u kunnen begeleiden betreffende juridische en notariële zaken. In Brazilië gelden andere regels dan in Europa. Een tweede struikelblok is de taal. Het is dan ook een goed idee om alle documenten die te pas komen bij een verkoop vooraf te laten vertalen zodat u de kleine lettertjes kan uitpluizen alvorens een handtekening te plaatsen. De prijs van die vertaling weegt niet op tegen latere teleurstellingen.

Administratief

Kennis van de Braziliaanse administratie, wetgeving, de fiscale spelregels, ruimtelijke ordening en bouwmethodes is noodzakelijk, zeker als u op eigen houtje tewerk gaat. Er zijn in Brazilië verscheidene groepen Europese investeerders bezig die correct werken en u op professionele wijze begeleiden met deze aspecten. Hoe dan ook, zowel u als de verkoper moeten over een CPF beschikken. Brazilianen hebben allemaal een CPF (Cadastro de Pessoa Física), tenminste als ze in orde zijn met hun fiscale verplichtingen. Geregistreerde bedrijven in Brazilië hebben een CNPJ (Cadastro Nacional da Pessoa Jurídica). Het is belangrijk om na te gaan of de verkoper in regel is met die fiscale verplichtingen en dat hij geen schulden heeft, zowel voor houders van een CPF (privé personen) als van een CNPJ (bedrijven). Bij het inschrijven in het vastgoedregister moet de lokale overheid dit ook controleren.

Betalen

U kunt niet rechtstreeks storten op de bankrekening van de verkoper. Het aankoopbedrag moet naar de Banco Central (Nationale Bank van Brazilië) gestuurd worden. De verkoper moet bewijzen voorleggen aan zijn bank dat het geld dat toekwam bij de Banco Central voor hem bestemd is door het voorleggen van de verkoopovereenkomst (Contrato de Promessa de Compra e Venda), een veilige procedure. De bankier is medeverantwoordelijk. De verkoper heeft 90 dagen tijd om die bewijzen voor te leggen, zoniet gaat het geld terug naar het land en de bankrekening van herkomst. In Brazilië wordt het eigendomsrecht zeer ernstig genomen. Het opmaken van een testament is dan ook een goed idee.

Na de aankoop

Of u er nadien zelf op vakantie gaat, ofwel verhuurt aan andere vakantiegangers, lokaal toezicht blijft noodzakelijk. Ernstige vastgoedbedrijven bieden die service aan en ontlasten u van de zorg voor uw eigendom als u afwezig bent. In andere gevallen valt het aan te raden om een ‘caseiro’ in dienst te nemen, iemand die de woning onderhoudt, de kleine rekeningen betaalt en een oogje in het zeil houdt. Dit is geen overbodige luxe. Wanneer uw terrein groot genoeg is, dan zou iemand tijdens uw afwezigheid een stukje in beslag kunnen nemen en er een kleine woning op bouwen. Volgens de Braziliaanse wet kan iemand nadien niet zomaar verplicht worden zijn woning te verlaten indien hij er eenmaal woont. Om eventuele moeilijkheden te vermijden valt toezicht aan te raden.

Om uw CPF in regel te houden met de fiscus moet er jaarlijks een belastingaangifte ingediend worden, tenminste als u inkomsten heeft via verhuren. Wie geen inkomsten heeft in Brazilië is vrijgesteld van aangifte.

Condomínio

Als u helemaal vrij wil zijn van alle zorgen, koop dan een woning of een flat in een condomínio (woongemeenschap). De betaling van een maandelijkse fee (gemeenschappelijke kosten) dekt diensten als huisvuilophaling, bewaking, onderhoud van de buitenaanleg en gemeenschappelijke delen van het condomínio, zwembad (indien aanwezig), aansluiting van nutsvoorzieningen, administratie en dergelijke meer. Het bedrag is afhankelijk van de geboden diensten, de ligging en de geboden levenskwaliteit.

Andere kosten

Jaarlijks moet er een onroerend goed belasting betaald worden, de IPTU (Imposto Predial e Territorial Urbano). De waarde van de IPTU verschilt naarmate de ligging en de waarde van het eigendom. Een gemiddeld bedrag voor een normale flat aan zee kan schommelen tussen 400 en 600 euro. Vrijwel alle gemeentebesturen bieden de mogelijkheid om deze belasting in stukjes te betalen, gespreid over het jaar. Wie het bedrag in 1 keer betaalt krijgt meestal een korting van 10%.

Bij de aankoop wordt er een overdrachttaks geheven. Deze belasting wordt bepaald door het ‘Município’ (de gemeente). Een voorbeeld: de waarde van de ITIV (Imposto Transmissão Intervivos) in Salvador (Bahia) bedraagt 3% van de verkoopsprijs.

Voor de opmaak van de verkoopakte (Escritura Pública) moet er een kleinere taks betaald worden, afhankelijk van de waarde. Idem dito voor de inschrijving in het Cartório de Imóveis.

Hoe kopen

U kunt gewoon als privé persoon kopen. Daarvoor moet u eerst een CPF aanvragen bij de Receita Federal (via het internet), of bij het Braziliaanse consulaat in uw land.

Indien u een vennootschap heeft in uw land kan u er een internationale vennootschap van maken. Daarvoor moet er in Brazilië een CNPJ nummer aangevraagd worden.

Een derde mogelijkheid bestaat erin om een LTDA (Limitada) op te richten, het Braziliaanse equivalent van een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. Minstens twee vennoten zijn vereist en een Braziliaanse administrator.

Bij het verkopen van het eigendom moet er 15% belasting op de meerwaarde betaald worden in Brazilië. Bij overlijden gelden er successierechten. Die bedragen 4% van de officiële waarde.

Sport

Advertenties