Sport

Sport in Brazilië

maracana

Het stadion Maracanã in Rio de Janeiro.

In Brazilië worden diverse sporten beoefend, georganiseerd door nationale confederaties. Het belangrijkste is het Comitê Olímpico Brasileiro. Het zal geen verrassing zijn dat voetbal de meest beoefende sport is van het land. Diverse sporten zijn van Braziliaanse oorsprong: Peteca (Indiaca), Zandborden, Frescobol (Matkot), Strandvoetbal, Futebol de Saco (futsac), Biribol (een soort water volley), Futetênis, Acquaride en Futevôley. Wat vechtkunsten betreft zijn vooral Capoeira, Vale-tudo en Jiu-jitsu brasileiro van Braziliaanse aard en oorsprong.

Veel aandacht gaat ook naar bekende sporten als autorennen, basket, volley, judo en tennis. Er zijn vele clubs van liefhebbers die wedstrijden organiseren. Naast deze privé instellingen doen ook de overheden van deelstaten en gemeentes mee, door het leveren van sportinfrastructuren, zowel voor de amateurs als voor de professionele sportbeoefenaars.

In de laatste jaren verbeterden de prestaties van de delegaties die Brazilië vertegenwoordigden op sportieve samenkomsten zoals de Pan-Amerikaanse- en Olympische Spelen. De editie van de Pan-Amerikaanse Spelen 2007 vond in Rio de Janeiro plaats, voor de tweede keer. De eerste keer was in 1963, in São Paulo. Op 2 oktober van 2009 werd Rio de Janeiro uitgekozen als de locatie voor het houden van de Olympische Spelen van 2016. Het was de eerste keer dat die zomerspelen in Zuid-Amerika plaatsvonden.

Vandaag neemt Brazilië deel aan dertien verschillende Multi-sportevenementen: de Olympische zomer- en winterspelen, de Paralympische Spelen, de Pan-Amerikaanse Spelen, de Parapan-Amerikaanse Spelen, de Zuid-Amerikaanse Spelen, de Zuid-Amerikaanse Strandspelen, de Universíada de Verão/Inverno (universitaire atleten), de Lusofonia Spelen (tussen Portugees sprekende landen), de CPLP Spelen (vergelijkbaar met Lusofonia, maar ook met atleten die jonger zijn dan 16), de Militaire Wereldspelen en de Wereldspelen (internationaal sportevenement, bedoeld voor sporten en sportonderdelen die niet binnen de Olympische Spelen vallen).

Olympische Spelen

vanderlei

Atleet Vanderlei Cordeira, winnaar van een bronzen medaille in de marathon van 2004.

In de rangschikking van gouden medailles leverde Brazilië zijn beste prestaties in 2004, in Athene, met vijf medailles. In de totale rangschikking van alle medailles won Brazilië er zeventien in 2012, in Londen. Van die zeventien waren er drie in goud. De slechtste prestatie was in Sidney (2000): Brazilië won in dat jaar slechts 12 medailles, geen enkele daarvan was goud. Brazilië deed voor het eerst mee aan de Olympische Spelen in 1920.

Brazilië heeft geen traditie in Olympische Winterspelen en behaalde tot nog toe geen enkele medaille. Na de editie van Vancouver in 2010, werd daarom beslist om projecten voor te stellen aan het Braziliaanse Olympische Comité om de beoefening van deze sporten te stimuleren, inclusief de bouw van trainingscomplex in São Paulo.

De populairste sporten

Zoals algemeen bekend staat voetbal vooraan op de lijst van sporten bij de Brazilianen. Dit wordt nog eens extra gestimuleerd door de media die vooral hierop focussen. De openbare televisiezenders overdrijven er vrij sterk in, tot op het punt dat ze zich moeien met de tijdstippen van belangrijke wedstrijden om ze in hun programmatie te laten passen. Kleine futiele gebeurtenissen in het leven van de voetbalvedetten worden lang en breed uitgesmeerd alsof het belangrijke feiten zijn. Ook in lofbetuigingen of kritieken wordt overdreven. Commentators worden voornamelijk geselecteerd vanwege hun (uitsluitende) kennis van voetbal en hun talent om de kijkers op te zwepen. Kortom, alles staat in het licht van de kijkcijfers. Deze houding krijgt alsmaar meer kritiek van mensen die vinden dat andere sportvormen meer aan bod moeten komen. Die worden nu enkel getoond als er een Braziliaanse selectie aan deelneemt. Anderzijds is het volleybal in opmars, dit gezien de betere prestaties van de Brazilianen op internationaal vlak.

Bij de betaalde televisiezenders gaat er wat meer aandacht naar andere sporten, maar ook daar is er meestal voetbal te zien.

Historisch gezien zijn de Braziliaanse radiozenders verantwoordelijk voor de popularisatie van sport. Tot op vandaag luisteren veel Brazilianen naar sportprogramma’s, maar ook hier gaat de meeste aandacht naar het voetbal.

Gespecialiseerde kranten als Lance! en Jornal dos Sports worden druk gelezen. Anderen zoals Gazeta Esportiva werden opgedoekt. Ook in de schrijvende pers vormt voetbal het belangrijkste onderwerp.

De meest uitgebreide sportinformatie is te vinden op het Braziliaanse internet met vrij volledige informatie over zowat alle sportmodaliteiten, inclusief live uitzendingen.

Voetbal (futebol)

Brazilië heeft een groot potentieel op het vlak van voetbal, uitblinkend in het aantal premies, maar ook in de export van spelers. Brazilië won vijfmaal de wereldbeker voetbal: Zweden 1958, Chili 1962, Mexico 1970, Verenigde Staten 1994, Zuid Korea/Japan 2002. Diverse Brazilianen kenden wereldfaam, de grootste onder hen is Pelé (Edson Arantes do Nascimento). Tijdens het jongste WK, dat van 2014 in Brazilië, kende de Braziliaanse selectie een forse nederlaag in de beslissende wedstrijd tegen het Duitse team, eindigend in 7-1.

ronaldinhokakapele

V.l.n.r.: Ronaldinho Gaúcho, Kaká en Pelé.

Voetbal is zonder enige twijfel de meest beoefende sport van het land, met als belangrijkste competities het Braziliaanse kampioenschap (Campeonato Brasileiro de Futebol, ook gekend onder de bijnaam Brasileirão) en de Beker van Brazilië (Copa do Brasil). Verder zijn er ook nog de kampioenschappen van verschillende deelstaten, voornamelijk waar voetbal een sterke traditie vormt zoals São Paulo, Rio de Janeiro, Minas Gerais. Rio Grande do Sul, Paraná, Pernambuco en Bahia. Er zijn maar weinig Brazilianen die niet supporteren voor een of andere club. Dat gaat zover dat sommige uitdrukkingen uit het voetbal gerukt werden voor het dagelijks taalgebruik, zoals ‘chute’ (schop) en ‘pisar na bola’ (op de bal stappen), ook door mensen die geen enkele affectie hebben met deze sport.

Het voetbal kwam in Brazilië terecht in 1895, via de Engelsen, zoals in vele andere landen. De eerste clubs dateren uit die tijd. Zowel de clubs als de spelers waren destijds exclusief voor de elite van het land. Arbeiders, kleurlingen en de lagere sociale klasse in het algemeen mochten hooguit de wedstrijden bijwonen. Het heeft enkele decennia geduurd alvorens ze ook stilaan mochten deelnemen. Alles veranderde totaal in 1933 toen het voetbal geprofessionaliseerd werd. Enkele clubs boden weerstand en bleven doorgaan op liefhebbersniveau. Langzamerhand begonnen ze zich pas later aan te passen aan de nieuwe realiteit, maar niet allemaal.

Ondanks de meer dan 70-jarige geschiedenis van het Braziliaanse professionele voetbal, is de meerderheid van de clubs nog steeds in groei, zelfs enkele grote clubs. Ook in bepaalde grote steden zijn er clubs die veel moeilijkheden kennen op het vlak van organisatie, zowel fysiek als financieel. Het WK van 2014 heeft wel voor nieuwe en/of vernieuwde stadions gezorgd.

Strandvoetbal

Met meer dan 7.000 km strand is het niet verwonderlijk dat Brazilië een sterke traditie heeft op het vlak van strandvoetbal. Het land won al dertien keer de wereldbeker. Het is een sport die voornamelijk door mannen beoefend wordt. Van alle wereldkampioenschappen (17 tot nog toe) vonden er tien plaats op het strand van Copacabana, Rio de Janeiro.

Basket

Ook in de basketsport doen de Brazilianen het niet slecht. Ooit behoorde Brazilië zelfs bij de wereldtop, kent diverse grote spelers en wordt de sport in alle uithoeken van het land beoefend. Anderzijds kende het basket een lange periode van crisis waardoor de mannelijke Braziliaanse selectie afwezig was bij drie opeenvolgende edities van de Olympische Spelen. Er kwam een reorganisatie met de oprichting van NBB (Novo Basquete Brasil) die verantwoordelijk is voor het kampioenschap van de Braziliaanse basketclubs, en het binnenhalen van een nieuwe trainer, de Argentijn Rubèn Magnano. Zijn werk zorgde ervoor dat de Braziliaanse selectie weer deelnam aan de Olympische Spelen na 16 jaren afwezigheid. Bij de Spelen van 2012 in Londen maakte de selectie een goede beurt en eindigde op de vijfde plaats. Bekende Braziliaanse basketters zijn Oscar Schmidt en Hortência Marcari. Anderen als Nenê, Leandro Barbosa, Anderson Varejão en Tiago Splitter zijn actief bij de NBA. Nog anderen spelen in Europese clubs, zoals Marcelinho Huertas (Barcelona). Het Braziliaanse basket won drie wereldbekers en vijf Olympische medailles, eentje in zilver, de andere in brons.

Volleybal

volley

De Braziliaanse volleybal selectie tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tegen de USA in Uberlândia (MG) in 2009.

Volleybal staat op het moment op de tweede plaats wat belangstelling betreft. De competitie wordt georganiseerd door de ‘Superliga Brasileira de Voleibol’, opgesplitst in mannelijke en vrouwelijke deelnemers. In de jongste jaren kenden de Braziliaanse selecties erg goede resultaten; Brazilië bekleedt de eerste plaats in de ranking van de Internationale Volleybal Federatie, in beide modaliteiten. De vrouwelijke selectie behaalde vier Olympische medailles, twee bronzen en twee gouden. Het team is op dit moment vicewereldkampioen en de belangrijkste winnaar van de Grand Prix, met negen titels. Het mannelijke team werd driemaal wereldkampioen en behaalde 5 Olympische medailles, 2 gouden en drie zilveren. Ze werden tweemaal wereldkampioen en zijn de grootste winnaars van de ‘Liga Mundial’, met negen titels.

Zwemmen

De zwemsport is in opmars in Brazilië. De sport wordt vooral gepromoot bij jongeren en is adequaat in een land met een subtropische klimaat. Hierdoor werden verscheidene Braziliaanse atleten erg bekend: Djan Madruga, Rômulo Arantes en Ricardo Prato in de jaren 70 en 80, Gustavor Borges en Fernando Scherer in de nineties. Vandaag staat César Cielo (Olympisch kampioen en wereldrecordhouder) bekend als een van de beste zwemmers ter wereld. Anderen als Felipe Franca, Thiago Pereira, Kaio Márcio de Almeida verbreken ook wereldrecords. Vrouwelijke atleten als Joanna Maranhão en Fabíola Molina zijn erg in opkomst.

Overige

Vechtsporten als Vale Tudo, Capoeira, Jiu-jitsu brasileiro en Judo zijn minder populair maar worden evenzeer druk beoefend. Capoeira werd onlangs opgenomen als cultureel erfgoed bij de Unesco. Judo is een populaire sport bij kinderen. Ook het tennis en tafeltennis worden behoorlijk druk beoefend. Maria Esther Bueno won 19 Grand Slams, en Gustavo Kuerten won driemaal op Roland Garros. Vandaag is de Braziliaanse tennisspeler Thomaz Bellucci een van de belangrijkste vertegenwoordigers van deze sport.

jadebarbosa

Een ster van de turnsport: Jade Barbosa

De autosport is sterk vertegenwoordigd op wereldvlak, voorheen met piloten als Emerson Fitipaldi, Nelson Piquet en de betreurde Ayrton Senna, vandaag met o.m. Felipe Massa en Felipe Nasr. Ook Stock Car Brasil en Fórmula Truck is behoorlijk populair. De motorsport doet het minder goed in Brazilië. Piloot Alex Barros deed het niet slecht maar schopte het nooit tot wereldkampioen. Eric Granado is een jonge belofte. Bij de turnsport zijn diverse talentvolle Braziliaanse atleten betrokken, zowel vrouwen als mannen. Enkele namen: Daiane dos Santos, Daniele Hypólito, Bruna Leal, Jade Barbosa, Laís Souza, Diego Hypólito, Arthur Zanetti, Francisco Barreto, Sérgio Sasaki, Arthur Nory en Lucas Bitencourt.

Andere vormen van sport in opkomst zijn skate, handbal, baseball, cricket, curling, Amerikaans voetbal, rugby, hockey en golf. Geen enkele van deze sportmodaliteiten zal echter ooit het niveau van populariteit kennen in Brazilië als dat van voetbal of volley, wegens diverse redenen.

Politiek

Advertenties