Pro’s & Con’s

avat

Het onderstaande is geen evangelie, het is gewoon een samenvatting van persoonlijke ervaringen. Het is raadzaam om regelmatig een forum te bezoeken over Brazilië waar veel meer goede tips en meningen van diverse ervaren niet-Brazilianen in Brazilië kunnen gevonden worden.

Enkele tips:

http://brazilie.reisforum.nl/
http://www.fortalezacorner.nl/
http://www.wereldwijzer.nl/brazilie
http://www.gringoes.com/forum/default.asp (Engelstalig)

Get yourself a second opinion. Het leven in Brazilië is niet eenzijdig negatief of positief. Er zijn pro’s en con’s zoals ook in andere landen. Wie overweegt om zich in Brazilië te vestigen kan hier wat aan hebben. Doe er uw voordeel mee. In de tekst staat regelmatig het woord gringo, zonder pejoratieve betekenis. Brazilianen beschouwen elke buitenlander als een gringo en bedoelen daar niet noodzakelijk iets verkeerd mee. Het woord maakt gewoon deel uit van de dagelijkse omgangstaal van de Brazilianen.

Wie voor het eerst naar Brazilië reist, loopt het gevaar om stapelverliefd te worden op dit land en zijn inwoners, een passie die voor de meesten tijdsgebonden is. Ook in een gewone relatie tussen twee mensen speelt dit aspect mee. Nadat de hevigste passie begint af te nemen volgt de kennismaking met de minder aangename kantjes van de tegenpartij. Die kans krijgt een occasionele reiziger naar Brazilië niet. Hij of zij keert terug naar huis met fantastische verhalen over de prachtige natuur, de tropische stranden, de gastvrije bevolking, exotisch vrouwelijk schoon, palmbomen, kokosnoten en grillrestaurants waar rijen kelners aanschuiven om het lekkerste vlees ter wereld op te dienen. Een caipirinha is plots de fijnste cocktail ter wereld, rijst en bonen couleur locale. Het hoort er bij en dus is het lekker. Viva Brasil!

bpdtEmigranten ontdekken vroeg of laat dat de Braziliaanse natuur erg veel te lijden krijgt van de Braziliaanse mens, dat de stranden soms overstroomd worden met bevuild zeewater, dat sommigen van die gastvrije Brazilianen hen proberen te belazeren, dat er vele kale plekken zijn waar vroeger ooit bomen stonden, dat er ook mannen & vrouwen rondlopen met een overgewicht (hun aantal steeg in de jongste decennia), dat er soms veel teveel aangerekend wordt voor een eenvoudige ‘água de coco’ (kokosnoot), dat de grillrestaurants beter uitzonderlijk kunnen bezocht worden wegens een overvloed aan schadelijke cholesterol, dat het vlees eigenlijk best duur is bij de lokale ‘açougue’ (slager), of dat rijst en zwarte bonen eigenlijk niet meer te vreten zijn als je het alle dagen op je bord krijgt. De caipirinha blijft wel lekker. Toch kan een gringo zich best goed in zijn vel voelen in Brazilië. De officiële slagzin van dit land is immers: ‘Brasil, um país de todos’ (Brazilië, een land voor allen), dus ook voor gringo’s.

Wie het dan toch volhoudt is hij/zij die erin slaagt zich aan te passen, zich te verzoenen met de minder fraaie kantjes van het land en steeds redenerend: ‘mijn glas is halfvol’ en niet ‘mijn glas is al voor de helft leeg’. Positive thinking, de Brazilianen doen dat ook.

Enkele van de meest gestelde vragen: Hoe is het leven daar eigenlijk in Brazilië? Waar mag ik mij aan verwachten? Geen gemakkelijke vragen, maar in dit hoofdstuk doen we een poging. De plussen en minnen op een rijtje, de Pro’s en Con’s.

Brazilianen

Pro’s:

Ze zijn toch zo lief meneer. Juist, er is haast geen gastvrijer volk dan Brazilianen. Er wordt gekust (zedig hoor, op de wangen), men slaat elkaar op de rug, het woord ‘saudades’ (heimwee) komt steevast terug. Drinken en eten, een bed, goede raad, hulp, Brazilianen staan altijd klaar om de medemens te helpen, zeker een gringo en nog meer een Europese gringo. Europa is ‘primeiro mundo’, daar hoor je respect voor te hebben. Europa heeft cultuur, geschiedenis, alles is er netjes, er zijn goede regels, het is er de beschaafde wereld. Iedereen spreekt er minstens twee of drie talen, iedereen heeft er een goede opvoeding genoten, iedereen kent de rest van de wereld. Leuk dat u Brazilië komt bezoeken, seja bem-vindo (wees welkom)!

Braziliaanse vrouwen zijn exotische ‘gata’s’, de mannen exotische en gebruinde “gato’s” (‘gato’ is kater, een kat is ‘gata’). Ze houden van hun lichaam, verzorgen het (over het algemeen) goed, doen aan sport, roken niet, eten gezond, uitzonderingen bevestigen de regel. Ze dromen allemaal van een beter leven, willen allemaal Engels leren spreken. Indien u hen in het Portugees aanspreekt zullen ze niet lachen als u een foutje maakt. Brazilianen zijn erg vriendelijk en beleefd, zelfs als u ongeduldig staat aan te schuiven in een of andere lange rij wachtenden voor een loket, en eindelijk aan de beurt komt. Ook aan de telefoon zijn ze beleefd, zelfs als u uw geduld verliest. Vrienden maken in Brazilië is kinderspel, een aangename ervaring voor de Europeaan die gewoon is aan een wat meer gereserveerde maatschappij. Brazilianen zijn levenslustig, opgewekt en creatief. Zij zijn meesters in het omzetten van onmogelijkheden naar kansen. Brazilianen zijn emotioneel, huilen hard (maar nooit lang), lachen graag en zingen veel. Vreemdelingenhaat is uitzonderlijk, het Braziliaanse volk bestaat zelf uit een mengelmoes van verschillende rassen.

Con’s:

Bij het afscheid belooft een Braziliaan u te bellen. Dat doet hij niet. Bij een latere toevallige ontmoeting zal hij zeggen: Sumiu? (verdwenen?), net alsof niet hij, maar wel de gringo hem volkomen vergeten is.

Bij een afspraak tussen een Braziliaan en een Europeaan zal de laatste op tijd aankomen. De Braziliaan komt te laat of komt zelfs helemaal niet opdagen. Een verontschuldiging stuurt hij misschien, maar de kans dat hij dit ‘vergeet’ is niet gering.

Een gringo in Brazilië kan last krijgen van wantrouwen ten opzichte van de Brazilianen. Immers, zo gauw men de mond opent weet een Braziliaan dat het om een gringo gaat, iemand waarvan automatisch aangenomen wordt dat hij geld heeft en dat hij daar eigenlijk wel wat van kan missen. Hierdoor krijgt de gringo stilaan het gevoel dat het woord ‘dinheiro’ (geld) op zijn voorhoofd gegrift staat, en dat sommige Brazilianen hem beschouwen als een wandelende ATM. De niet ophoudende berichtgeving in de Braziliaanse media over fraude, corruptie en oplichterspraktijken sterken dit gevoel aan en zorgen ervoor dat men na verloop van tijd een inwendig verdedigingssysteem op bouwt dat in werking treedt zodra men met een Braziliaan te maken krijgt. Men gaat de kleine lettertjes uitpluizen, men gaat leren dat een blind vertrouwen in de Braziliaanse medemens niet altijd zonder risico’s is tot het tegendeel bewezen wordt. Dit wil niet zeggen dat alle Brazilianen oplichters zijn, beslist niet. Maar zelfs een ervaren gringo heeft het moeilijk om dat van in het begin juist in te schatten. Laat het een troost wezen dat een Braziliaan met minder fraaie bedoelingen toch nog meestal vriendelijk, charmant en beleefd blijft.

Brazilianen zijn luidruchtig. Keiharde muziek, geschreeuw, gezang, feesten, knallend vuurwerk, kapotte uitlaten van voertuigen, het hoort bij het dagelijks Braziliaans leven. Om rust te vinden in Brazilië moet een rustig plekje gezocht worden. Wil men alle comfort in de buurt: winkels, bakkers, banken enzovoort, dan leeft men dicht bij Brazilianen en bij het lawaai dat ze maken. Uitzonderingen bevestigen de regel.

Brazilianen begrijpen ook niet goed waarom een gringo hier wil komen wonen. Het is hier toch de derde wereld? Zij mogen dat zeggen, de gringo niet. Brazilianen zijn gevoelig voor kritiek, zeker als die van een niet-Braziliaan komt.

cristoredentorEr heerst nogal wat sociale discriminatie bij Brazilianen. De drempel tussen arm en rijk is nog steeds erg hoog. In kleinere of grotere steden komt men nog veel bourgeoisie tegen, het soort mensen dat zijn neus ophaalt voor hen die het minder goed hebben. Rio de Janeiro is een goed voorbeeld. Rijken wonen in de zona sul, gewone mensen en armen in de zona norte. Beide groepen hebben weinig contacten. Een inwoner van de zona norte vindt al dat dure gedoe maar niks. Een inwoner van de zona sul kijkt wat neer op de zona norte en zou er niet willen wonen. Beide bevolkingsgroepen worden symbolisch gescheiden door het Cristo beeld op de Corcovado berg dat met de rechterarm naar de rijken wijst, en met de linker naar de minder gefortuneerden.

Verkeer

Pro’s:

Er zijn meer dan 60.000 kilometers Braziliaanse federale wegen, dit zonder de wegen mee te tellen die onder de verantwoordelijkheid vallen van de deelstaten of gemeentes. Het totaal aan verharde (asfalt) wegen bedraagt 213.000 km. Met een goede wagen kan men naar hartenlust rondreizen. Een mensenleven zal waarschijnlijk niet volstaan om alle Braziliaanse wegen en plaatsen minstens eenmaal bereden & bezocht te hebben. Er zijn ook erg veel onverharde wegen, vooral in het binnenland. In België of Nederland koopt men een 4WD als statussymbool, in Brazilië is dat echt een nuttig voertuig, ook al is dat in de jongste jaren gewijzigd. Ook in Brazilië werden dergelijke voertuigen een statussymbool. De meeste gewone auto’s rijden met Flex-motoren, aangedreven door ethanol ofwel benzine. Er zijn voldoende pompen waar men kan tanken. Het aantal auto’s groeit zienderogen, dus ook de servicepunten en concessionarissen.

Con’s:

Braziliaanse wegen zijn gewoon goed, slecht of superslecht. De verkeersdrempels (‘quebra mola’ of ‘lombada’) zijn monsterlijke hindernissen die een wagen en een goed humeur om zeep kunnen helpen. Er zijn veel gaten, maar geen nood. Brazilianen steken er takken van struiken of bomen in om de collega autobestuurder te waarschuwen voor het gevaar.

Geïmproviseerde signalisatie

estradasDe signalisatie is niet goed. Een goede wegenkaart of GPS is onontbeerlijk. En dan nog. Brazilianen vertragen (soms) voor een rood licht, soms stoppen ze zelfs. In grote steden en zeker ‘s nachts kunnen verkeerslichten niet vertrouwd worden. Brazilianen rijden ‘s avonds en ‘s nachts graag met flauwe standlichtjes, als ze niet vergeten om die aan te steken. Brazilianen rijden hard, erg hard. Of erg traag. Brazilianen rijden graag op de linkerrijstrook, ook al rijden ze trager dan de andere chauffeurs op de rechterstrook. Brazilianen houden van toeteren. Brazilianen zijn dol op inhaalmanoeuvres, liefst gevaarlijke. Van vrachtwagens en bussen houdt men best een veilige afstand. In Brazilië rijden er soms nog oude wagens rond, wrakken die telkens weer opgelapt worden. Een deel van de files wordt dan ook vaak veroorzaakt door voertuigen die plots stilvallen, ook omwille van gebrekkig onderhoud. De verkeersmoeilijkheden zijn erg groot in de grote steden, niet in het minst in steden als Rio de Janeiro, Salvador en São Paulo. In deze laatste stad rijden dagelijks zowat zes miljoen voertuigen rond met alle nare gevolgen vandien.

Benzinepompen zijn niet altijd betrouwbaar; sommige uitbaters knoeien met de samenstelling van de brandstof, met schadelijke gevolgen voor de motor. Gas is niet overal verkrijgbaar en wordt steeds duurder.

Wie vooraan staat aan het rode verkeerslicht mag zich verwachten aan zenuwachtig getoeter zodra het licht op groen springt. Brazilianen zijn sneller dan het geluid om te toeteren, precies alsof ze aannemen dat de bestuurders vooraan altijd kleurenblind zijn en niet zien dat het verkeerslicht van kleur veranderde. Niet aan storen en rustig wegrijden. Snelheidsduivels laat men best voorgaan.

Familie

Pro’s:

De familie is heilig voor een Braziliaan. Nergens zult u zo hartelijk onthaald worden als bij een Braziliaanse familie. Het is een veilige haven, een voor allen en allen voor een. Levensvreugde, joelende kinderen, feestjes, bier, churrasco (barbecue), samen aan tafel, huilen, lachen, emoties, de familie staat centraal in het leven van de Braziliaan.

Con’s:

familiaEen gringo die een relatie begint met een Braziliaanse komt er al snel achter dat hij die moet delen met de familie in vele opzichten, behalve in de echtelijke sponde, ook al kan daar een gevaar schuilen via een afgunstige schoonzus of een hitsige ‘sobrinha’ (nichtje). Dit wil zeggen dat lief en leed gedeeld moeten worden. Aangezien Brazilianen dol zijn op kredietkaarten (die steevast geblokkeerd worden omdat de limieten overschreden werden) loopt de gringo de kans om aangesproken te worden voor bijstand. Alle emoties zullen worden ingezet om hem te overtuigen, uiteraard met de belofte dat volgende week alles terugbetaald wordt. In vele gevallen gebeurt dit niet en weg zijn de centen. Voorkomen is beter dan genezen, de gringo zal dus snel leren om eveneens de sukkelaar uit te hangen. Wat men niet heeft kan men niet delen nietwaar. Nederlander Norbert Bruggeman (inmiddels overleden) schreef er ooit een leuk stukje over. Een fragment:

“Brazilianen zetten geen mens het huis uit, of er moet sprake zijn van een criminele actie. Eenmaal binnen, is binnen. Ze verkopen ook geen nee aan familie. Wat voor gevolgen heeft dat in de praktijk? Simpel: mijn vriendin vraagt me of ik geen zin heb om haar zus te bezoeken in een dorpje vlakbij. Dat wil ik wel. Eenmaal daar, tref ik nog een zus van haar aan, met drie kinderen. Wij zullen slechts een dagje blijven, kondigt vriendin aan. Dat worden er drie. Ook goed.

Op de vierde ochtend krijg ik vroeg de volgende mededeling: we gaan naar huis. Heel goed. Maar zus twee gaat mee en de drie kinderen ook. Voor een paar daagjes maar. Minder goed. Er gaat een rood lampje branden en niet voor niks. Die paar daagjes worden bijna twee volle weken. Want zus heeft geen centjes voor de bus terug. Het gaat niet zo goed met haar man, die haar én geen liefde én geen centjes geeft. Ze is afhankelijk van een lift van vrienden of een familielid. Voor die lift komt ´opdagen`, tja, dat kan wel even duren.

Ons huis is klein, maar aanwonende tante van mijn vriendin is weg, dus daar kunnen die vier mooi slapen. Tot ´s ochtends heel vroeg dan, want jonge kinderen zijn vroeg wakker en willen vroeg spelen. Het moet gezegd worden, de moeder beseft de lasten die ze op onze schouders legt en is heel lief. Ze kookt en dat doet ze heerlijk, ruimt op en wast af. Ik sjouw me twee keer per dag een breuk aan verse broodjes, verse melk en andere etenswaren. Ruilhandel, zogezegd.

Het is een drukte van belang de hele dag. Het voelt aan als kamperen in eigen huis. Dat komt ook omdat enige privacy niet meer bestaat. De wet in Brazilië is als volgt: staat een deur open, dan mag je binnenkomen zonder kloppen. Wil je je terugtrekken in de slaapkamer, zorg dan dat de deur dicht is, het liefste ook nog op slot. Een goede Nederlandse vriendin van me heeft jaren in Brazilië gewoond en was getrouwd met een Braziliaan. Het huwelijk hield geen stand. Op het einde was het een grote klaagzang. Haar man zei destijds tegen mij: ´Ze klaagt dat ze nooit eens alleen kan zijn. Als ze alleen wil zijn, moet ze maar naar de badkamer toe. Die deur kan op slot, heb ik tegen haar gezegd.` Ik vond het een rare en nare redenering. Maar toen woonde ik nog niet in Brazilië.

Met het gebrek aan privacy valt te leven. Maar daar houdt het niet mee op. Alles in huis is gemeengoed. Computer, televisie, dvd-speler, tot aan het echtelijk bed toe. Volle ijskast, hé, dat is lekker. Even die pure chocolade proberen, die krijgen we thuis nooit, daar heeft papa geen geld voor. Nestlé, goed merk. Grote stukken afbreken, we moeten profiteren. Alles tegelijk in het mondje. Gadver! Uitspugen! Oeps, op de net gerenoveerde sofa. Ach, die maakt tante wel weer schoon. Wat is die pure chocola toch puur zeg!

Ik ben niet gek. Die chocolade, vooruit, jammer. Maar de dure Remy Martin gaat bovenin een keukenkastje. Netjes achter een hoge stapel grote borden. Die gebruiken we toch nooit. Jawel, wij niet, maar de familie wel. Want grote borden, daar kan veel op. Wat staat daar achterin? Een rare fles. Kurk eraf, ruiken. Dat is lekker, sterke drank. Glaasje maar. Gatver! Uitspugen! Wat is die sterke drank toch sterk zeg. Iedereen in een deuk. Ik lach mee, als die boer met die kiespijn. Mijn heerlijke fles cognac mag zo goed als leeg zijn, de maat daarentegen is zo goed als vol”.

Geldzaken

Pro’s:

De Braziliaanse banken hebben behoorlijke en vrij goed beveiligde internetbanking diensten ter beschikking. Vrijwel alle verrichtingen kunnen eenvoudig en snel via het internet opgelost worden. Overheidsinstellingen werken goed mee. Vele taksen e.d. meer kunnen vlot betaald worden via de website van de bank. De jaarlijkse belastingaangifte gebeurt via het internet, met het programma ‘Receitanet’. De gegevens worden snel verwerkt. Wie moet bijbetalen krijgt meteen uitsluitsel en kan in stukjes betalen. Wie belastingen terug krijgt van vadertje staat moet niet lang wachten. In verschillende loten, verspreid over enkele maanden, krijgt de belastingplichtige zijn centjes vlot op zijn eigen bankrekening gestort. Spaarrekeningen (poupança) zijn leuk met een rendement van 6 á 7% per jaar. Wie hier een klein kapitaaltje kan vastzetten op een termijn van minstens twee jaar moet 15% belastingen betalen op de opbrengst. Zeer fraaie winst voor de verstandige spaarder. Uitkijken voor een eventuele devaluatie en de inflatie in het oog houden.

Con’s:

fila

Een bankrekening openen kan in principe slechts na de toekenning van een verblijfsvergunning en nadat men in het bezit is van een CPF (Cadastro de Pessoas Físicas) en een RNE (Registro Nacional de Estrangeiros). Ook moet een ‘Comprovante de Residência’ voorgelegd worden, een bewijs van een vast adres (telefoon- of elektriciteitsrekening). De ‘juros’ (intresten) zijn zeer hoog, geld lenen is een peperdure zaak. Kredietkaarten zijn gevaarlijk. Banken zijn vlot om die kaarten uit te delen en erg soepel in de terugbetalingen die natuurlijk in stukjes mag gedaan worden. Wie in de val trapt en telkens het minimumbedrag terugbetaalt, geraakt nauwelijks uit de cirkel van de ‘juros’ die de schuld telkens weer groter maakt. Wie toch naar de bank moet om een verrichting uit te voeren die (uitzonderlijk) niet via het web kan, kijkt aan tegen een rij wachtende mensen die de moed in de schoenen doet zinken. Ondanks de goede services via het internet gaat de meerderheid nog zelf naar de bank om hun telefoonrekening, elektriciteit e.d. meer, te betalen. Zijn er tien loketten, dan zijn er twee of drie open. Een halfuur of langer aanschuiven is heel gewoon. Mens erger je niet.

Televisie

Pro’s:

silviosantosBreed aanbod waar veel te genieten valt voor de selectieve kijker. Digitale televisie deed zijn intrede. In de meeste steden en ook deels in het binnenland is kabeltelevisie beschikbaar, meestal inclusief CNN, BBC World, Bloomberg, MTV, Discovery, HBO, Fox, Warner, Sony, Animal Planet, Deutsche Welle, MGM of Canal Rural (waar de ganse dag Braziliaanse koeien te zien zijn). De belangrijkste Braziliaanse openbare stations zijn O Globo, Rede Record, Bandeirantes en SBT. Record en Bandeirantes zijn van evangelische strekking. SBT is het commerciële tv-station van de altijd glimlachende en gladjes afgestreken Silvio Santos (foto).

O Globo is de media magnaat van Brazilië met goede programma’s en uitstekende journaals. Record is eigendom van de beruchte (bisschop) Edir Macedo en zijn evangelische kerk Igreja Universal. Dit station is de grootste concurrent van O Globo en biedt, naast het evangelische gedoe, ook wel enkele goede en leuke programma’s. De voetballiefhebber zal in zijn nopjes zijn bij de meeste stations. Andere sporten komen minder aan bod.

Con’s:

Braziliaanse televisie is schreeuwerig. De vele reclameblokken hebben meestal een debiele inhoud waarbij men niet anders kan als zich afvragen of de makers ervan de kijker wel ernstig nemen. De Braziliaanse televisieprogramma’s worden soms onderbroken voor politieke propaganda die zo mogelijk nog debieler is als de reclame. In de aanloop van verkiezingen is het goed om ook kabel tv te hebben zodat men kan weg zappen van die dagelijkse beproevingen. Vele programma’s zijn gewoon pulp. Programma’s als Cidade Alerta, Brasil Urgente of Balanço Geral zijn bewegende sensatiekranten waar figuren als José Luís Datena of Wagner Montes luidkeels tekeer gaan tegen het krapuul dat Brazilië onveilig maakt. Verdachten worden getoond met naam en toenaam, beschimpt en uitgescholden, ook als hun schuld nog niet bewezen is. Braziliaanse televisiestations zijn absolute meesters in het maken van ‘novelas’ (soap opera’s). Vrijwel ieder station heeft er verschillende tegelijk lopen die gretig en massaal gevolgd worden door de Braziliaanse kijker. Emotie is het sleutelwoord. Novelas zijn niet goed als er niet minstens om de twee minuten iemand begint te huilen, schreeuwen, brullen, omhelzen of hijgend het bed induikt met de tegenpartij. Een gringo zal moeite hebben om te begrijpen hoe die acteurs/huiltuiten erin slagen om zoveel tranen te produceren, bewonderenswaardig.

Winkelen

Pro’s:

Aan winkels & shoppings en markten geen gebrek. Het aanbod is gewoon te gek. Braziliaanse spullen zijn kleurrijk, exotisch, mooi en wie de moeite neemt om te vergelijken, te kiezen en te keuren, kan zaakjes doen.

Con’s:

Opletten met betalen in ‘x vezes sem juros’ (x aantal deelbetalingen zonder intresten). Vooraf vergelijken in diverse winkels is een goed idee. Vrijwel alles kan op afbetaling gekocht worden. Bruin- en witgoedketens als Casas Bahia, Ponto Frio, Insinuante e.v.a. verkopen het liefst op afbetaling. Uiteindelijk wordt het product dan wel stukken duurder. Vele producten lijken spotgoedkoop in de etalage, tot dat u de kleine lettertjes leest waar staat dat dit het deelbedrag is dat 3, 4, 5, 6 of 12 keren moet opgehoest worden. Cash betalen wordt soms op een zuur gezicht onthaald. Verkopers begrijpen niet waarom iemand de aankoop in 1 keer wil betalen. Aan de kassa is het meestal aanschuiven. Het kan lang duren vooraleer men aan de beurt is. De meeste Brazilianen kopen immers op afbetaling, een bureaucratische bedoening die geduld vraagt, veel geduld.

Eten & drinken

Pro’s:

moquecaBrazilië heeft te lijden van de stijgende voedselprijzen, helaas. Braziliaans vlees is erg lekker, het aanbod is gigantisch. Vis is in ruime mate verkrijgbaar, zeker in kustgebieden. Kip en ander gevogelte doen het ook erg goed. Supermarkten puilen uit van vers fruit, groenten en andere voedingswaren. De creatieve keukenprins of prinses kan zijn of haar hartje ophalen. Aan drank is er ook geen gebrek. Brazilianen zijn bierdrinkers, maar zijn ook dol op fruitsappen, frisdrank en (in mindere mate) wijn. Straatmarkten zijn feestelijk en hebben een groot aanbod. Er bestaan vele traditionele gerechten in Brazilië die minstens eenmaal moeten geprobeerd worden (zoals de ‘moqueca’ op bijgaande foto). Sommige van die gerechten zijn erg lekker. Brazilianen houden van zoetigheden en felle kleuren.

Con’s:

De hygiëne is soms beneden peil. Sommige winkels en supermarkten roepen twijfels op. Diepvriezers zijn soms gewoon open koelkasten waar de waren ontdooien. Er moet steeds gecontroleerd worden of de vervaldatum gerespecteerd wordt. Idem dito voor straatmarkten waar de hygiëne vaak te lijden krijgt omdat de eetwaren gewoon in de blakende zon liggen. Het is voor een gringo even wennen aan typische Braziliaanse gewoontes om overal en altijd rijst en bonen bij te eten, of dingen als farofa (maniok) en andere mysterieuze gerechten die men niet kent. Frieten bakken kunnen ze niet, een lekkere saus bereiden wordt ook weinig gedaan. Brazilianen houden van grote hoeveelheden en diversiteit. Braziliaanse wijn is maar zo zo van kwaliteit, uitzonderingen niet te na gesproken. Importwijnen zijn duur. Kazen zijn ook duur. Bier is redelijk goedkoop maar wordt naar Europese maatstaven erg koud opgediend, te koud eigenlijk.

Wonen

Pro’s:

Geen probleem voor wie een huis wil kopen, aanbod genoeg. De prijzen zijn goedkoop, redelijk of duur, afhankelijk van de kwaliteit en de ligging. Gezien het subtropische klimaat is er ook geen noodzaak aan isolatie of stoken (behalve in het diepe zuiden van Brazilië waar het bepaald koud kan zijn in de winter). Op het platteland is het goed wonen, tenminste als men tevreden is met beperkt comfort betreffende nutsvoorzieningen, handelsaanbod en dies meer. In en rond de steden woont men best in een appartement. Het huuraanbod is groot en er wordt flink gebouwd in Brazilië.

Con’s:

Huren is een bureaucratische lijdensweg. De gemeenschappelijke kosten in een condominium swingen soms de pan uit. De kwaliteit van de gebouwen is soms minderwaardig, met flinterdunne muren waardoor men last krijgt van de buren. De meeste flatgebouwen hebben een ‘playground’, een ruimte waar de bewoners feestjes mogen houden. Die kunnen bepaald luidruchtig zijn en het leven van een gringo zuur maken als hij op rust gesteld is. Huurprijzen zijn democratisch of vrij duur, afhankelijk van de ligging. Stoken hoeft dus niet (of uitzonderlijk), maar een airco is geen overtollige luxe en kan de stroomrekening aardig omhoog drijven. Ventilatoren kunnen een alternatief zijn. We komen later nog terug op het onderwerp wonen.

Werken

Pro’s:

Brazilië is een land in volle ontwikkeling, er is altijd een kans voor een goed opgeleide gringo om hier werk te vinden.

Con’s:

Zonder verblijfsvergunning mag een buitenlander niet werken in Brazilië. Zelfs met een verblijfsvergunning blijft het vinden van een job een ernstige uitdaging. Het werkloosheidscijfer gaat in de goede richting maar er staan nog steeds lange rijen aan te schuiven als er ergens een baan aangeboden wordt. Taalkennis is een pluspunt, maar een niet-Braziliaan maakt geen schijn van kans als hij geen Portugees spreekt. Werkloosheidsvergoedingen bestaan niet. Verplichte ziekteverzekering ook niet. Sommige werkgevers bieden een ziekteverzekering aan voor hun werknemers, zo niet kan men best zelf een (dure) ziekteverzekering nemen. Solliciteren doet men best persoonlijk. Op cv’s wordt vaak niet eens gereageerd. Relaties uitbouwen is een must. Dikwijls gaat het meer om wie men kent dan wat men kent. Mensen die taalkennis hebben kunnen soms terecht bij een privé school om Engels of Frans te doceren. De lonen zijn er niet goed, de uurregeling ook niet. In het algemeen zijn de lonen teleurstellend voor hen die gewoon zijn aan Europese lonen. Stad en staat São Paulo zijn wat dat betreft de beste keuze.

Telefoon & Internet

Pro’s:

Goede telefoonverbindingen, ruime keuze aan providers voor internet en gsm.

Con’s:

Het internet is in volle ontwikkeling maar wie niet in een grote stad woont, zal moeite hebben om een vlotte verbinding te hebben. Op vele plaatsen is breedband beschikbaar via radio, maar het werkt gebrekkig. Gsm-providers bieden het 3G systeem aan, maar dat werkt nog niet goed. 4G is in aantocht, maar ook dat zal nog wat tijd vragen. Het napluizen van de kleine lettertjes bij het tekenen van een overeenkomst valt aan te raden. Er zijn dikwijls beperkingen betreffende dataverkeer. Het onthaal aan de help desks van telefoonmaatschappijen en internetproviders is niet om over naar huis te schrijven. Het lijkt wel of ook daar de bureaucratie een hinderpaal is, maar dan gedicteerd door een robot. Ook hier is geduld vereist. Over het algemeen zijn de tarieven te duur.

Andere nutsvoorzieningen

Pro’s:

Elektriciteitsmaatschappijen, gas en water werken normaal. Op sommige plaatsen kan men gas laten aansluiten van het openbaar net. In andere gevallen moeten er gasflessen gekocht worden. Zo een gasfles kost gemiddeld 16 euro.

Con’s:

Het water van het openbaar net is niet echt betrouwbaar. Drinkwater koopt men best apart, of men installeert een goede waterfilter. Vrijwel overal is drinkwater verkrijgbaar, in plastic bussen van 5, 10 of 20 liter. De elektriciteit valt al dan niet geregeld uit, afhankelijk van waar men woont. Velen gebruiken daarom een ‘no-break’ bij hun computer (grote batterij die stroomuitvallen opvangt). Op vele plaatsen bedraagt de spanning van het elektriciteitsnet 110 V.

Klimaat

Pro’s:

muriquiBrazilië heeft een subtropisch klimaat in het zuiden; in het noorden van het land eerder tropisch. Aan mooi weer en zon geen gebrek. Afhankelijk van waar men de voorkeur aan geeft kan men kiezen aan een droger klimaat, meer regen, frisser of warmer. Brazilië is immers groot genoeg. De meer dan 7.000 km lange kustlijn heeft meer dan genoeg mooie stranden waar het goed is om in de buurt te wonen, met een frisse zeebries om de hitte draaglijker te maken.

chuvasEr bestaan extreme toestanden. In het diepe zuiden van Brazilië kan het bepaald koud zijn in de winter, in andere gebieden regent het erg veel en op sommige plaatsen heerst er veel droogte. Seizoenen zijn minder uitgesproken dan in België of Nederland. Het kan ook vroeg donker zijn. Brazilianen zorgen nog niet goed voor hun milieu. Rioleringen zijn er te weinig of ze werken niet goed. Bij hevige regens is het dan ook koekenbak: overstroomde gebieden en straten, modderstromen en andere ellende. Droogte komt veel voor in het noorden en noordoosten. In São Paulo regent het vrij veel, in Rio de Janeiro kan het in de zomer erg heet zijn met temperaturen van 40 graden Celsius.

Gezondheid

Pro’s:

Er zijn veel goede dokters, hospitalen, klinieken en laboratoria. Voor wie het kan betalen is er een goede gezondheidszorg.

Con’s:

De openbare gezondheidszorg is niet goed, er is een gebrek aan personeel, goede klinieken en hospitalen, medicijnen en apparatuur. De publieke gezondheidsdiensten zijn ook steeds overbevolkt. Ziekteverzekeringen zijn duur. De procedures om allerlei examens en onderzoeken te laten uitvoeren die gedekt worden door een privé verzekering stuiten op bureaucratische hindernissen, of plots ontdekt men dat de verzekeringsmaatschappij bepaalde dingen niet terugbetaalt. Goed wikken & wegen alvorens een contract af te sluiten valt aan te raden. Wegens de enorme afmetingen van het land moet ook nagekeken worden waar de privé verzekering aanvaardt wordt alvorens op reis te gaan. In sommige streken van Brazilië heerst dengue gevaar, vooral in de zomer wanneer het vaker regent. Tropische ziektes als malaria en gele koorts komen nog voor in bepaalde regio’s in het binnenland. Vooraf laten inenten tegen dergelijke ziektes valt aan te raden indien men gaat rondreizen.

Clichés

Advertenties