Clichés

Een cliché is een (te) vaak gebruikte uitdrukking of woordcombinatie, die daardoor afgezaagd of betekenisloos wordt. Dooddoeners dus die de werkelijkheid niet meer weergeven. Met betrekking tot Brazilië bestaan er verscheidene clichés die hardnekkig blijven bestaan in de hoofden van sommigen, ondanks alle informatie die er tegenwoordig beschikbaar is, niet in het minst via het internet. Vriendelijk gezegd: het gaat om misverstanden, en die moeten worden opgeruimd. Een lijstje:

  • Alle Brazilianen houden van voetbal
  • Samba is dé muziek van Brazilië
  • Braziliaanse vrouwen zijn allemaal exotisch mooi, slank, gebruind en meegaand.
  • Brazilië bestaat voornamelijk uit carnaval, het regenwoud en Rio de Janeiro
  • In Brazilië spreekt men Spaans
  • Brazilië is een bananenrepubliek met achterop lopende technologie
  • Alle Brazilianen hebben een stukje jungle in hun achtertuin

Voetbal

neymarNeen, niet alle Brazilianen houden van voetbal. Toch is voetbal ongetwijfeld de populairste sport van Brazilië. Bovendien is het geen elitaire sport. Vele grote Braziliaanse voetbalcracks kenden een zeer bescheiden afkomst. Traditioneel hebben al die grote spelers hard moeten knokken om het zo ver te schoppen. Hun succes en de reputatie van het Braziliaanse voetbal heeft veel, zo niet alles te maken met een zeker gevoel van nationale trots. Bij grote wedstrijden die uitgezonden worden op de televisie zijn regelmatig opzwepende jingles te horen (Brazil..il..il..il… met een echo). Commentators hebben altijd een bijzonder lange adem, nodig om Gooooooooooooooooooooooooolllll te roepen als er weer eens een doelpunt gemaakt wordt. Maar ook andere sporten zijn populair, niet in het minst de autosport, volleybal e.v.a. Bij de laatste uitgave van het WK ging het wat bergaf met de Braziliaanse prestaties. Mogelijk heeft dit te maken met de alsmaar stijgende welvaart. Jongeren kijken op naar voetballers als Neymar, een inspirerend idool, inclusief zijn bekende hanenkuif. Zij kijken vooral naar de uiterlijkheden van zo ‘n status: fame & fortune. Cracks worden te pas en te onpas opgevoerd in televisieprogramma’s, reclamespots, tijdschriften en internetportalen waar ze hun mening mogen verkondigen. Voormalige cracks worden sportjournalist (Ronaldo) of beginnen een carrière in de politiek (Romário). Er leuk uitzien zoals krullenbol David Luiz of ladykiller Neymar streelt het ego, niet altijd met positieve gevolgen.

Muziek

luanSamba is slechts een van de vele muziekstijlen die populair zijn in Brazilië. Er bestaan andere stijlen zoals Sertanejo, Forró, Axé, Bossa Nova, Zouk-Lambada, Choro, Maracatu, MPB (Música Popular Brasileira), Funk Carioca, Pagode, Seresta, Tropicália.. de lijst is haast eindeloos. Een vrij goede beschrijving van de Braziliaanse muziek is te vinden op deze Wikipedia pagina, inclusief 500 jaar geschiedenis.

Braziliaanse vrouwen

rainhaNiet alle exotische gebruinde Braziliaanse vrouwen zijn slank, niet alle slanke exotische vrouwen zijn gebruind, niet alle slanke en gebruinde vrouwen zijn exotisch. De verscheidenheid is groot, erg groot. De Braziliaanse bevolking is een mengelmoes van vele rassen, afstammelingen van Europese en Aziatische immigranten, en Afrikanen die er terecht kwamen door de onmenselijke slavenhandel van destijds. Tel daarbij de oorspronkelijke bewoners van het Zuid-Amerikaanse vasteland en men krijgt al een idee van de verscheidenheid. Beweren dat alle Braziliaanse vrouwen exotisch, slank en gebruind zijn, is dus niet correct. Er zijn blonde vrouwen met blauwe ogen en blanke huid, er zijn Aziatische types, er is een zwarte bevolking en alles wat daar tussen ligt als resultaat van gemengde relaties.

Een van de redenen waarom een buitenlander zich aangetrokken kan voelen tot Brazilië is een reputatie van seksuele aantrekkelijkheid. Vele buitenlanders associëren Brazilië voornamelijk met voetbal en carnaval. Ieder jaar zien duizenden mensen in andere landen beelden van halfnaakte meisjes, dansend in de straten van Rio de Janeiro of Salvador. Die meisjes zien er veel gelukkiger en meer sexy uit dan de mooiste modellen op de catwalks van ‘s werelds mode centra. Er is geen kritiek op al die Braziliaanse vrouwelijke uitbundigheid, zelfs niet in Brazilië dat toch nog steeds een overwegend katholiek land is. Bij een vergelijk tussen het Braziliaanse carnaval waar mensen zingend en dansend defileren bij een temperatuur van 30 graden Celsius en een carnavalsoptocht in Keulen met hoempa muziek en rode neuzen van de koude is het niet moeilijk om een winnaar aan te duiden.

De seksuele aantrekkingskracht van de Braziliaanse vrouwen is niet nieuw. De eerste Portugezen die hier 500 jaar geleden voet aan wal zetten waren ook al erg onder de indruk van de mooie (en halfnaakte) Indiaanse vrouwen die ze te zien kregen. De bereidwilligheid waarmee die vrouwen zichzelf overgaven aan zeelui die maandenlang over de oceaan zwierven zette de eerste stappen voor een reputatie van een soort exotische erotiek. Dat aspect breidde zich sterk uit na de massale immigratie van de 19de eeuw waarbij Brazilië bevolkt werd door mannen en vrouwen uit Europa, het midden oosten, Japan, China, andere zuid Amerikaanse landen en vooral Afrika. Hierdoor ontstond er een wel zeer kleurrijke mix.

De openheid en vrijheid van de Braziliaanse vrouw maakt hen wat verschillend van de Europese of Amerikaanse vrouwen en vormt een van de redenen waarom buitenlandse mannen zich tot hen aangetrokken voelen. Terwijl Europese en Amerikaanse vrouwen zich laten bruinen op de zonnebank lopen er in Brazilië miljoenen vrouwen rond met een exotische huidskleur die nooit of nimmer op een zonnebank kan verkregen worden. Brazilië heeft een subtropisch/tropisch klimaat waardoor de vrouwen vrijwel altijd luchtig gekleed door het leven gaan (behalve in de winter, in het zuiden van Brazilië), iets wat hun Europese of Amerikaanse soortgenoten enkel maar in de zomer kunnen. Braziliaanse vrouwen doen er ook alles aan om hun vrouwelijkheid te benadrukken. Wekelijkse bezoeken aan de kapster, manicure en tonnen schoonheidsproducten, het hoort er allemaal bij, meer, het is zelfs een prioriteit. Voor velen is hun uiterlijk hun kapitaal, het wapen dat ingezet wordt in een zoektocht die overal ter wereld dezelfde is: het vinden van een geschikte en goede partner. Daarnaast valt niet te ontkennen dat er een zekere lichaamscultuur bestaat, een streven naar een gezond en mooi lichaam waarbij het beoefenen van sport of het regelmatig bezoeken van een fitnesscentrum voor sommige vrouwen erg belangrijk is.

julianacleo

Juliana Paes & Cleo Pires

Innerlijk zijn Braziliaanse vrouwen heus niet zo verschillend van anderen. Ze hebben dezelfde verzuchtingen, streven eveneens naar een leven waar ze door de man gerespecteerd worden, een goede vader voor hun kinderen, een eigen familie. Vooral dat familiale aspect is doorslaggevend. De familie komt op de eerste plaats. Het vinden van een goede partner is niet vanzelfsprekend in een land waar jonge mannen steeds meer en steeds langer vrijgezel willen blijven. Dat wil niet zeggen dat Braziliaanse mannen zich onthouden. Een groot aantal alleenstaande moeders is dan ook het gevolg. Niet alleen dat, maar ook een zeker wantrouwen ten opzichte van mannen die de hemel beloven. De voornaamste vraag van alleenstaande meisjes en vrouwen is dan ook: is hij eerlijk? Naast die terughoudendheid wordt er ook vaak gezegd dat Braziliaanse vrouwen jaloers zijn. Die jaloersheid is vooral gericht op het mogelijke gevaar dat hun man door een andere vrouw weggekaapt wordt, niet zozeer op de man zelf waarvan ze het heel normaal vinden dat hij zwak van vlees is. Vele Braziliaanse vrouwen vinden het trouwens verdacht als een man geen toenaderingspogingen onderneemt en durven wel eens het besluit trekken dat hij dan ‘wel een homoseksueel’ moet zijn.

Het lijdt geen twijfel dat Braziliaanse vrouwen nog steeds een sterke aantrekkingskracht uitoefenen op mannen in het buitenland. De resultaten van de Censo 2010, een volkstelling uitgevoerd door het IBGE, wijzen bovendien uit dat 51,03% van de Braziliaanse bevolking vrouwen zijn. Anders gezegd, er zijn bijna 4 miljoen meer vrouwen dan mannen in Brazilië (op een bevolking van meer dan 200 miljoen zielen). Het internet, de vele datingsites gespecialiseerd in Braziliaanse vrouwen en ook sociale media als Facebook hebben er voor gezorgd dat de natte droom van sommige mannen werkelijkheid kan worden. Hoe mooi en exotisch die vrouwen en meisjes ook kunnen zijn, die werkelijkheid kan echter ook uitdraaien op een ontnuchterende belevenis. Soms, maar niet noodzakelijk.

mariana-ximinesMariana Ximenes

Men kan immers niet generaliseren en zeggen dat alle Brazilianen of Braziliaanse vrouwen hetzelfde zijn. Er zijn verschillen in de socio-economische status, de klasse van de bevolking waarin zij thuis horen of opgroeiden, het opvoedingsniveau, de etniciteit. Anderzijds zijn er ook culturele gelijkenissen in de manier waarin jongeren opgroeien in Brazilië. Een koppel samengesteld uit een buitenlandse man en een Braziliaanse vrouw, kan te maken krijgen met communicatiestoornissen als gevolg van bepaalde verschillen of gewoontes. Nogmaals, niet noodzakelijk. Maar het kan geen kwaad om wat voorbereid te zijn.

De familie staat centraal in de Braziliaanse samenleving. Het gaat dan voornamelijk om de naaste familieleden, mensen die dicht bij vader en moeder leven, ooms en tantes. Het is ook een matriarchale maatschappij wanneer het gaat over de opvoeding van kinderen. De moeder heeft hier meestal het overwicht en is wat dat betreft belangrijker dan de vader. Er zijn ook nog niet zoveel alleenstaande mannen in Brazilië, ook al begint dit stilaan te veranderen door het stijgende aantal echtscheidingen. Hoe dan ook, de meeste opgroeiende kinderen blijven bij hun ouders wonen tot ze huwen. Hierdoor zijn de relaties tussen kinderen en ouders ook hechter, en het heeft ook invloed op het beeld dat die kinderen zich vormen van hun eigen toekomstige familie.

De gedragsregels van een koppel bepalen ook dat men niet alleen op stap gaat. Gehuwde of samenwonende mannen en vrouwen gaan niet in hun eentje naar gelegenheden waar het gevaar bestaat dat men met iemand anders kan flirten. Mannen kunnen wel gaan voetballen, vrouwen gaan met hun vriendinnen naar de shopping, maar ´s avonds laat men elkaar niet alleen. Doet een man het toch, dan kan hij rekenen op een heftige reactie van zijn vrouw, op zijn minst.

Als het tijdstip aanbreekt dat men zich gaat verloven of huwen, dan is een peperdure diamanten ring niet echt nodig. Een eenvoudige ring (aliança) zal volstaan. Een aliança lijkt sterk op een trouwring. Voor het huwelijk wordt die links (vrouw) of rechts (man) gedragen, na het huwelijk wordt hij verschoven naar de andere hand. Een Braziliaanse vrouw zit ook niet te wachten op een klassiek huwelijksaanzoek waarbij de man op zijn knieën valt (uitzonderingen niet te na gesproken). Een koppel beslist om samen te wonen of te huwen, deelt dat mee aan de familie en that’s it. Vergeet de laatste vrijgezellenavond met de vrienden, de toekomstige Braziliaanse bruid zal dat niet kunnen waarderen. In het algemeen is de Latijnse medemens erg emotioneel en zelfs wat bezitterig, goed om te weten wanneer er ruzie komt. Tranen, opstoten van jaloersheid, sterke reacties op datgene wat de man ‘fout’ deed, liggen in de verwachtingen.

Alhoewel de Brazilianen er zich stilaan van bewust worden dat racisme verwerpelijk is, kijken blanke meisjes en vrouwen vaak nog neer op hun afro-Amerikaanse soortgenoten die zij dikwijls thuis wijzen in een lagere sociale klasse. Tussen die verschillende klasses is er weinig of geen sociale interactie, behalve in die gevallen waarin (gekleurde) vrouwen tewerkgesteld zijn bij de blanken. Ook daarin begint nu stilaan verandering te komen, niet in het minst door de pogingen van de overheid in het jongste decennium om die verschillen wat uit te vlakken.

isisIsis Valverde

Meisjes uit de midden- of hogere klasse zijn vaak opgegroeid met een (meestal gekleurde) huismeid en zijn niet vertrouwd met huishoudelijke taken die zij beneden hun waardigheid beschouwen. Handenarbeid wordt in Brazilië nog veel gezien als iets voor de lagere sociale klasse. Daardoor kan het gebeuren dat Braziliaanse vrouwen (en mannen) dikwijls niet weten hoe kleine klusjes of herstellingen uit te voeren. Er zijn immers genoeg goedkope arbeidskrachten om dat in hun plaats te doen. Braziliaanse vrouwen verwachten ook dat hun man een gentleman is: de deur voor hen openen, hen ergens naartoe brengen, e.d. meer. Wanneer er beslissingen moeten genomen worden, dan neemt men die samen. Braziliaanse vrouwen hebben een opinie en willen ook dat die gehoord wordt.

Vloeken of schelden is helemaal uit den boze. Dat beschouwen ze als een belediging. Een echtgenote, moeder of dochter is heilig, daar wordt niet op gescholden. Ze kijken ook naar Amerikaanse films waarin het F-woord veelvuldig gebruikt wordt. Brazilianen associëren dit met gangsters en bandieten.

En dan de schoonmoeder (sogra). Vele vrouwen op leeftijd verkeren in een slechte economische situatie omwille van het overlijden van hun man, een scheiding, gebrek aan kansen of een slecht betaalde baan. De oudere generatie vrouwen werkte meestal niet buitenhuis. Zij verwachten dan ook dat ze geholpen worden door hun kinderen. Nogal wat van die schoonmoeders moeien zich met het huishouden van hun kinderen en proberen hen onder controle te houden. Is er een meningsverschil tussen het koppel, dan zal de schoonmoeder altijd de zijde kiezen van haar dochter en de kinderen. Uiteraard is dat geen vaste regel. Een schoonmoeder met een eigen carrière en/of een geslaagde eigen relatie zal zich niet moeien met het leven van haar dochter. Anderzijds moet een man niet verbaasd zijn als zijn Braziliaanse vrouw plots haar moeder in huis haalt voor een maand. Sommige Braziliaanse vrouwen worden nooit volwassen en blijven erg afhankelijk.

Andere verschillen kunnen optreden op het vlak van tijdsbesteding. De zondag is heilig. Er wordt niet gewerkt op zondag. Dat is een dag om samen naar het strand te gaan, een ‘churrasco’ (barbecue) te houden, of een bezoek te brengen aan de kerk. Een voetbalmatch bijwonen, vrienden bezoeken, samen naar een film kijken, het kan allemaal. Maar niet werken. Dat moet tijdens de week gebeuren. Het weekend is er om te ontspannen, om te rusten. De man die zijn auto wil wassen, een verbouwing uitvoeren, de garage opruimen, forget it. De Braziliaanse vrouw zal zich in de steek gelaten voelen. Bovendien is de kans groot dat zij opgroeide in een familie waar vader anderen betaalde om dergelijke dingen te doen. Die hulpjes mogen werken, de midden- en hogere klasse rust of speelt.

In Brazilië is een koppel een KOPPEL. Man en vrouw vormen de basis van het gezin, de kinderen komen op de tweede plaats (wat niet wil zeggen dat zij minder belangrijk zijn). De man kan dus niet alleen op de kinderen focussen, hij moet in eerste instantie voldoende tijd besteden aan zijn vrouw. De vader-dochter of vader-zoon relatie zoals die elders wel voorkomt, is niet gebruikelijk in Brazilië. Kinderen brengen hun tijd door met vader en moeder samen. De romance na het huwelijk duurt verder, een Braziliaanse vrouw wandelt graag hand in hand met haar man, hoe lang ze ook al samen zijn. Zij verwacht dat zij op de eerste plaats komt. Respect is een sleutelwoord voor de Braziliaanse vrouw, ze wil gerespecteerd worden.

Buitenlandse mannen die niet gelovig zijn, moeten beseffen dat veel Braziliaanse vrouwen een katholieke opvoeding genoten, ofwel naar een van de vele evangelische kerken gaan die Brazilië rijk is. Dat geven ze niet op na het huwelijk. Atheïsme wordt door vele vrouwen beschouwd als slecht. In dergelijke gevallen is de buitenlandse echtgenoot best tolerant ofwel negeert hij botweg dat aspect, een persoonlijke keuze.

Omwille van het sterke familiegevoel houdt een Braziliaanse vrouw ook niet erg van gescheiden financiën. Zij verwacht dat geldelijke middelen samen gevoegd worden om te bouwen aan de toekomst, huisje, tuintje, kortom alles wat belangrijk is voor de familie. De meeste dromen van een ‘casa propria’ (eigen woning); het huis of de flat waarin men woont is best eigen bezit. Huren wordt beschouwd als weggegooid geld. Financiële zekerheid is erg belangrijk. Een huwelijk is een zaak van twee partners, of zij nu buitenhuis werkt of niet. In het laatste geval bestaat haar bijdrage uit de zorg voor het huishouden, de kinderen. Financiële beslissingen worden samen genomen.

De buitenlandse man die dit alles kan volgen zal beloond worden met een trouwe echtgenote met een sterk familiaal gevoel, een vrouw die er altijd ‘vrouwelijk’ wil uitzien, een vrouw die veel affectie geeft en ook wil krijgen. Best leeft die man ook een tijd in Brazilië vooraleer zijn Braziliaanse bruid mee te nemen naar zijn eigen land. Een goede kennis van het land en zijn gebruiken zal sterk bijdragen tot het welslagen van een relatie.

Braziliaanse mannen

madeinbrazilBraziliaanse mannen oefenen blijkbaar ook een bepaalde aantrekkingskracht uit op vrouwen in andere delen van de wereld. We gaan ons niet verdiepen in het waarom van die aantrekkingskracht. Er is trouwens genoeg info te vinden over Braziliaanse mannen op het internet, geschreven door vrouwen die erover kunnen meepraten. Een van die vrouwen heet Mary Bolling Blackiston, een jonge Amerikaanse die er van houdt om de wereld te verkennen en ook enige tijd in Brazilië verbleef, meer bepaald in Rio de Janeiro. Zij hield haar ervaringen bij via een weblog waar ook de Braziliaanse mannen onder de loep gelegd werden. Zij zegt zelf dat ze te weinig opdeed over het vrijgezellenleven van een vrouw in Brazilië omdat ze al snel een relatie begon met een Braziliaan. Haar bevindingen mogen echter niet veralgemeend worden, en zijn louter gebaseerd op eigen ervaringen en op datgene wat ze van anderen hoorde.

Jaloers

Brazilianen zijn jaloers. Voor hen die wat gewoon zijn aan een onafhankelijk bestaan, kunnen Braziliaanse mannen zelfs wat bezitterig overkomen. Haar vriendje had er moeite mee dat ze ook wel eens alleen weg wilde: “Waarom mag ik niet met je mee? Je beseft toch wel dat andere mannen je het hof gaan maken? In Brazilië is het niet gebruikelijk dat een vrouw alleen op stap gaat“, en meer van dergelijke opmerkingen. Wie er alleen op uit trekt in Brazilië, geeft het signaal dat hij of zij beschikbaar is, zo wordt gezegd. Koppeltjes die samen uitgaan, blijven ook samen, ook al denkt een van beiden daar anders over en wil hij/zij ook met andere mensen omgaan. De eerder onafhankelijke natuur van Amerikaanse of Europese vrouwen kan hierdoor wel eens botsen met de Braziliaanse man die het zeker niet leuk vindt wanneer zijn liefje door een ander omhelsd wordt, of eenvoudigweg aangeraakt.

Facebook

Braziliaanse koppeltjes vinden het heel normaal om elkaars Facebook pagina of sms’jes te bekijken, niet meteen een grote blijk van vertrouwen. Wie zich in een relatie stort, maakt dat ook meteen bekend op zijn pagina. Europeanen of Amerikanen zijn meestal wat meer gereserveerd, houden van hun privacy en wachten liever wat af om de wereld te laten weten ze verliefd zijn.

Namorar

‘Namorar‘ betekent vrijen, een relatie beginnen. Braziliaanse mannen zijn nogal snel wat dat betreft. De meeste buitenlandse vrouwen kijken raar op wanneer de Braziliaanse man al na een kwartiertje zegt: ‘Eu te amo‘ (ik hou van je). De vrouw die minstens een weekje of zo wil wachten vooraleer zich in de eerste fase van een nieuwe relatie te storten, kan rekenen op onbegrip van de Braziliaanse man die niet begrijpt waarom dat zolang moet duren.

Braziliaanse mannen laten er geen gras over groeien en doen directe uitspraken die niets aan onduidelijkheid over laten: “Ik wil met jou rond de wereld zeilen, en daarom moet je mijn vrouw worden“, of “Hoeveel kinderen denk je dat wij moeten hebben“? Nogal wat vrouwen krijgen meteen te horen: “Ik hou echt veel van je“, waarna de kerel in kwestie niet eens meer komt opdagen. Braziliaanse mannen zijn erg passioneel, maar die passie gaat niet zelden gepaard met een zwakke relatie en ontrouw. De uitspraken worden gedaan in de eerste opwelling, zonder dat er echt veel nagedacht wordt over wat men precies zegt. In Brazilië betekent: ‘Eu te amo‘ heel vaak niet meer dan ‘Ik vind je erg leuk…. nu‘, oftewel ‘morgen wellicht niet meer‘. De Braziliaanse cultuur is passioneel en warm, maar een buitenlandse vrouw vraagt zich best af of die uitspraken echt gemeend zijn. Misschien is het goed om het begrip ‘apaixonado‘ (verliefd) meer te interpreteren als ‘lust‘, minder dan ‘dol verliefd‘. Er bestaat teveel echtelijke ontrouw in Brazilië om deze raad niet ter harte te nemen.

Familie

Vele Braziliaanse mannen (ook vrouwen) blijven bij hun ouders tot wanneer ze eindelijk huwen of gaan samenwonen. Er zijn dus nogal wat dertigplussers die nog altijd bij papa en mama wonen. Dit heeft veel te maken met de Braziliaanse cultuur met hechte familiebanden, en met de moeilijkheden die jongeren hebben om een goedbetaalde baan te vinden. Met een of twee minimumloontjes van R$ 788 of R$ 1.576 (260 of 520 euro) doe je niet veel. Tel daarbij de hoge huurprijzen en dan wordt een zelfstandig bestaan eerder een forse uitdaging. Financieel gesproken kan er wel begrip worden opgebracht voor de jonge Braziliaan die bij zijn ouders blijft wonen, maar voor de eerder onafhankelijke buitenlandse vrouw kan dit een domper op de feestvreugde zetten. Zij zal ook vrij snel kennis maken met die familie. In het begin is dat meestal een positieve ervaring met een warm onthaal, lekker eten en drinken, kortom de vrouw zal zich meteen thuis voelen. Het is pas later dat ze merkt dat de man in kwestie geen greintje onafhankelijkheid vertoont, niet meteen een grote kwaliteit.

Last-minute dates

Braziliaanse mannen plannen weinig of niets op voorhand. Een vrouw die op maandag uitgenodigd wordt voor een etentje op woensdagavond, loopt een grote kans om een blauwtje op te lopen. Het is meestal beter om er van uit te gaan dat een en ander toch niet zal doorgaan, of om op zijn minst de vraag te stellen (op enigszins humoristische toon) “Is dit een typische Braziliaanse uitnodiging?“, m.a.w. ‘Meen je het echt?‘.

Verblindend mooi!

Nossa, você é muitoooo lindaaaaaaaaa!” (Wow, jij bent verblindend mooi!) en meer van dat soort complimentjes, Braziliaanse mannen zijn er erg gul mee, en vooral erg snel. Dit geldt nog meer voor blondjes die zelfs geen juwelen hoeven te dragen, zo vinden ze meestal. Braziliaanse mannen willen ook graag meteen zoenen en vinden het raar wanneer ze afgewezen worden. Ervan uit gaan dat de meeste Braziliaanse meisjes dit eveneens te horen krijgen, is een goede houding. Hoe leuk al die complimentjes ook zijn, best niet meteen ernstig nemen is de boodschap. Wat het zoenen en andere vormen van expressieve affectie betreft, Brazilianen vinden het normaal om dat in het publiek te doen. Fysieke aanrakingen, aaien over het haar en meer van dat, het zit gewoon in hun bloed, ze kunnen het niet laten. Braziliaanse mannen doen trouwens soortgelijke dingen met elkaar; het is absoluut niet onmannelijk om elkaar te omhelzen, fors op de schouders te kloppen of zelfs te zoenen op de wang. Ook onder henzelf worden dingen gezegd als “Querido” (schat) of “Te amo” (ik hou van je). Best niet ernstig nemen, het is gewoon hun manier om hun wederzijdse affectie te tonen, zonder meer. Vrouwen mogen er van uit gaan dat de Braziliaanse man recht op zijn doel af gaat. Braziliaanse vrouwen zijn dat gewoon en vinden het zelfs vreemd wanneer die man niets onderneemt. Bovendien wordt al dat gekus vrij snel vergeten door die man die de volgende dag nergens meer te bekennen is. Iedereen doet het in Brazilië, waarom jij niet? Zoiets dus.

Dat wil niet zeggen dat de Braziliaanse man het bij een poging zal laten. Zij zien het spelletje als volgt: “Alles wat je moet doen is naar haar toe stappen en vragen hoe ze heet. Dan geef je haar twee zoenen op de wang, maar zorg ervoor dat je dat zacht en teder doet. Vervolgens doe je haar enkele malen lachen, je raakt haar enkele malen aan en dan ga je voor de echte kus. Doen, ook al moet je het enkele malen opnieuw proberen!“

M.a.w., ze kunnen bepaald volhoudend tewerk gaan en een vrouw moet soms botweg weigeren om hem te doen begrijpen dat hij kan ophoepelen. Gewoon neen zeggen, is niet genoeg. Er zijn trouwens genoeg Braziliaanse vrouwen die liever een buitenlandse man willen daten dan een van hun landgenoten. Hun redenen? Naast de voor hen exotische look van een niet-Braziliaan (blanke huid, blond haar, blauwe ogen…) vinden ze dat de buitenlander meer het gedrag vertoont van een gentleman. Braziliaanse mannen zijn in hun ogen te ruw in hun benadering, de meesten zijn ontrouw, betalen nooit een rekening, en meer van dat fraais.

Charme

Braziliaanse mannen kunnen erg charmerend zijn. Vrouwen die kennis maakten met een Braziliaanse man hebben het er vaak over: de vele complimentjes, verleidelijke blikken, het kan moeilijk zijn om te weerstaan aan zoveel charme. Velen hebben ook dat exotisch uiterlijk waar hun vrouwelijke landgenoten voor bekend staan in gans de wereld: mooie ogen, een natuurlijk gebronsde huid, pikzwart haar, mooie lichamen, een fraai gebit, een goede fysieke verzorging in het algemeen. Ook dit mag niet veralgemeend worden. De acteurs in de vele Braziliaanse novelas zien er vrijwel allemaal zo uit, maar in werkelijkheid zijn er ook anderen, mannen met een overgewicht, kalende plekken op hun schedel, een bierbuik(je), kromme benen, kortom de pluimen maken niet altijd de vogel. Velen zijn (en hebben) ook goede vrienden, zijn hulpvaardig, gedienstig, romantisch, solidair, ze hebben zelfvertrouwen, ze doen de afwas, helpen met boodschappen of vragen steevast “Quer alguma coisa?” (heb je iets nodig?).

Tenslotte

Het kan geen kwaad om wat terughoudend te zijn ten opzichte van de Braziliaanse man. Zijn voortvarendheid staat in schril contrast met de wat koelere en gereserveerde houding van Europeanen. Misschien moeten deze laatsten wat meer passie vertonen terwijl de Braziliaanse mannen zouden moeten leren dat buitenlandse vrouwen niet altijd meteen hoeven in te gaan op hun charmes. Het zijn werelden van verschil, maar een contact tussen beide werelden kan erg verrijkend zijn. Dat was de boodschap van de blogster in kwestie. Wij vinden dat zij gelijk heeft. Braziliaanse mannen kruiden hun passie, voegen er wat meer peper aan toe. Soms wat teveel. Buitenlandse vrouwen die een en ander kunnen beheersen, hoeven niet noodzakelijk spijt te krijgen van een eventuele relatie met een Braziliaan.

De Braziliaanse verscheidenheid

Carnaval, het regenwoud, de stad Rio de Janeiro, uiteraard zijn dat bekende begrippen, een gevolg van de nogal eenzijdige berichtgeving in de media van andere landen. Alledrie trekken ze de aandacht omdat ze extreem zijn. Het carnaval is nergens zo spectaculair als in Brazilië, het regenwoud staat bijna continu in het nieuws omwille van zijn unieke aard als groene long van onze planeet, en de stad Rio de Janeiro is een toeristische wereldtopper met bovendien het jaarlijkse carnaval als uitschieter. Het loont nochtans zeer de moeite om verder te kijken.

Het Pantanal gebied in Mato Grosso is op zijn minst even spectaculair als het Amazonië gebied. Daarnaast barst het in Brazilië van natuurlijke attracties, nationale parken, rivieren, bergen, watervallen. Een avontuurlijke reiziger zou jaren kunnen rondtrekken en telkens weer verrast worden. Wie het liever dichter bij de bewoonde wereld zoekt, kan kiezen tussen een groot aantal steden en stadjes, het ene al aantrekkelijker dan het andere. Europeanen zullen hun eigen maatschappij herkennen in het zuiden van Brazilië. Bezige bijen die zich enkel goed voelen in de grootstad kunnen naar steden als Brasília, Belo Horizonte, Curitiba, Porto Alegre en last but not least São Paulo en randsteden. Keuze zat.

Braziliaans Portugees

dicionarioU zal niet zo veel Spaans sprekende Brazilianen tegenkomen bij uw bezoek aan Brazilië. De taal is Portugees, meer specifiek Braziliaans Portugees. Het grote voordeel van deze taal is dat ze overal in Brazilië gesproken wordt, zelfs door de Indianen (behalve door enkele kleine geïsoleerde gemeenschappen die afgezonderd leven in het woud). Het kost misschien wat moeite om een basiskennis van het Portugees op te doen, maar dan kan men ook overal terecht. Portugees lijkt op Spaans (op papier) maar klinkt wel helemaal anders. Brazilianen zullen u doorgaans begrijpen wanneer u Spaans spreekt, maar u zal weinig begrijpen van wat zij zeggen. Portugees leren is dus geen tijdsverlies. Het Braziliaanse Portugees wijkt af van het originele Portugees door de invloed en mix met de talen & dialecten van de oorspronkelijke bewoners van het land (Indianen) en met die van de ingevoerde Afrikaanse slaven in de 16de eeuw. Het is niet moeilijk om vrienden te maken in Brazilië, maar de meerderheid spreekt geen of nauwelijks Engels (laat staan Nederlands, Frans of Duits). Stilaan komt daar verandering in, de meeste Braziliaanse jongeren leren nu Engels op school. Reken er echter niet op om veel Engelssprekenden te ontmoeten indien u hier op reis komt, zeker niet buiten de grote steden. Met andere woorden, zorg dat u de taal onder de knie krijgt, zoveel te sneller, zoveel te beter. Anderzijds zal u nooit kunnen verhullen dat u geen Braziliaan bent.

Emigranten mogen een jaar, tien jaar, twintig jaar in Brazilië wonen en werken, het blijven ‘gringos’ voor de Brazilianen. Het uiterlijk verraadt hen zelden. De bevolking van Brazilië is een zodanige mengelmoes van rassen dat zowat iedereen kan doorgaan voor een Braziliaan. Maar zo gauw als een buitenlander zijn mond opent, kan hij het schudden. Brazilianen merken meteen dat ze met een gringo te maken hebben, ook al spreekt hij of zij vloeiend Portugees.

Vrijwel meteen volgen de vragen: ‘Van waar ben je eigenlijk? Wat doe je hier? Ga je nog wel eens terug naar eigen land? Hoe lang ben je hier al? Waarom kwam je naar Brazilië? Wat vindt je eigenlijk van dit land?’… Vooral die laatste vraag is een valkuil. Wie lang genoeg in Brazilië woont en werkt kan meteen een aantal prangende vraagstukken opwerpen. Het is immers duidelijk dat de regering stuntelt op politiek en economisch vlak, en dat probeert te verbergen door de aandacht te vestigen op evenementen als het voorbije WK, of de Olympische Spelen. Daardoor worden de sociale klassen tegen elkaar opgezet en staan er andere dingen in de spotlights. Echter zoals eerder gezegd, Brazilianen houden erg veel van voetbal. Velen van hen vonden echter dat het WK niet in Brazilië had moeten gehouden worden. Ze zijn immers zelfbewuster geworden. In die dagen nog gehoord bij de kapper: “Voor mij hoeft de Copa niet, dat ze maar eerst werk maken van onze gezondheidszorg, scholen voor mijn kinderen, betaalbaar en goed openbaar vervoer, dan praten we nog wel eens“. Die kapper had net daarvoor de vragen gesteld van hierboven. Na enkele nietsbeduidende antwoorden stak hij zelf van wal. Immers, mocht hij van de gringo dit alles te horen hebben gekregen, hij zou (op zijn minst) gedacht hebben: “Wat kom je dan hier zoeken“. Neen dus. De Brazilianen moeten zelfbewuster worden en het zelf oplossen. Hij deed alvast zijn deel en gaf een toespraak die eigenlijk in het parlement thuishoort:

“Hoezo, wij hebben de politici die wij verdienen? Als er een kandidaat zou opstaan en zeggen ‘ik ben corrupt en ga jullie bestelen’, dan zou ik zeker niet voor hem stemmen. Maar dat zeggen ze niet. Allemaal, zonder uitzondering, beloven ze ons de hemel. Blanco stemmen is ook geen oplossing. Wat moet ik dan doen? Ik ben er trouwens zeker van dat de politiek betrokken is met al die protesten. Ik hoop dat Brazilië het WK niet wint”.

Oh neen, waarom niet?

“Is toch logisch? Stel je voor, Brazilië wint. Het volk zal juichen en verder weer berusten. De politici zullen ook juichen en zeggen ‘zie je nu wel?’. En verder blijft alles hetzelfde. Ik hoop dat er meer protesten komen, echt waar, dat hoop ik”.

Tot zover een beknopte samenvatting van de eerder uitgebreide toespraak van de kapper, een bescheiden figuur, geboren en opgegroeid in de sertão. Tussen haakjes: Brazilië verloor en het werd stil in het land; geen protesten, enkel schaamte.

Daarna volgden de gebruikelijke eindvragen: ‘Welke taal spreken ze in uw land?’. Vele Brazilianen gaan er van uit dat een gringo Engels spreekt, en op zijn minst een Amerikaan of een Brit is: ‘Nederland? België? Wat spreekt men daar? Wat is het verschil tussen Hollandês en Neerlandês? Uw ‘Português’ is trouwens niet slecht, ik versta alles hoor. Maar het blijft natuurlijk Gringês haha!’.

De “gringês”-sprekende gringo die voldoende tijd in Brazilië doorbracht heeft alvast een voordeel: hij ziet een kleurenrijkdom, een verscheidenheid die de eenmalige bezoeker niet ziet.

Het Braziliaanse Portugees is een bijzonder rijke taal met vele betekenissen en nuances. Het vraagt werkelijk tijd om alle achterliggende bedoelingen tijdens een gesprek meteen te kunnen doorgronden. Sommigen slagen er nooit in, ook al kunnen ze best een basiskennis van de taal voorleggen, zowel in spreken, lezen als schrijven. Nogal wat woorden en uitdrukkingen hebben meer dan 1 betekenis. Bovendien kan ook de manier waarop iets gezegd wordt, een verschil uitmaken. En dat kan de gringo in kwestie bepaald in verlegenheid brengen. Een expat doet zijn verhaal:

neguinha“Op een dag deed ik inkopen in een grootwarenhuis. Het meisje aan de kassa vergiste zich waardoor de rekening plots R$ 2.768 bedroeg, dit terwijl het totaal van mijn aankopen in werkelijkheid niet meer bedroeg dan R$ 579. Het meisje in kwestie, uiterst gedienstig, een leuk snoetje, een “Afro-brasileira” of “Afro descendente” zoals men het ras officieel omschrijft in Brazilië, gaf haar fout toe, verontschuldigde zich en corrigeerde haar vergissing meteen. Niks aan de hand. Echter…

Later vertelde ik het voorval het aan (Braziliaanse) vrienden (die ook wilden weten of de winkel in kwestie goede waren verkoopt aan redelijke prijzen). Bij het deel van de fout aan de kassa omschreef ik het (overigens lieve) meisje in kwestie als ‘neguinha’ (negerinnetje) en BAM! Plots stond er iemand recht en beschuldigde me van racisme. Hoezo racist? Ik beschreef het meisje als gedienstig, lief, en wilde enkel het verhaal visualiseren door erbij te zeggen dat het om een gekleurde kassierster ging.

Fout, er is plots wel meer aan de hand. Ik gebruikte het woord neguinha en dat mag niet. Een Braziliaanse moeder mag haar gekleurde dochter wel aanspreken als neguinha, dat is dan een soort koosnaampje. Een blanke buitenlander mag dat niet. Immers, dan gaat men ervan uit dat hij neerbuigend doet tegenover kleurlingen.

Ik vertelde het onschuldige verhaaltje met de beste bedoelingen, zelfs de winkel in kwestie en het meisje aan de kassa ophemelend, maar hield er geen rekening mee dat een van de toehoorders een Afro-brasileira was, en dat kwam me duur te staan. Neguinha wordt dus als een negatieve omschrijving beschouwd, net als ‘Negão’ (neger), afhankelijk van wie de term gebruikt. Je mag nog zo vriendelijk zijn als je wil, een gringo die dergelijke woorden gebruikt is een racist, pronto.”

Er bestaat in Brazilië een dag van het zwarte zelfbewustzijn: ‘Dia Nacional de Consciência Negra’, ieder jaar op 20 november. In feite gaat het om de herinnering aan de opstand van de slaven tegen hun onderdrukking. De datum refereert naar de dood van Zumbi dos Palmares in 1695, een leider van deze opstand. Het kan niet ontkend worden dat de zwarte Braziliaanse bevolking tot op vandaag door velen nog als tweederangsburgers beschouwd worden, helaas. Maar…

Een buitenlander die naar Brazilië emigreert, is zich heel goed bewust van de kleurenrijkdom van het Braziliaanse volk, of zal daar snel van doordrongen worden. Niet zelden vormt dat net een van de aantrekkelijkheden. Bovendien zijn er nogal wat niet-Brazilianen die een relatie beginnen met een exotisch uitziend liefje, al dan niet een Afro-brasileira. Waarom zou hij dan neerkijken op kleurlingen? Niet dus. Maar hij moet voorzichtig zijn en opletten bij zijn uitspraken, ook al zijn ze goed bedoeld. Dergelijke benamingen schieten in het verkeerde keelgat en het kan zelfs gebeuren dat men voor de rechtbank gesleept wordt, in extreme gevallen. Dat een gringo soms omschreven wordt als een ‘branquelo’ (iemand met een blanke of witte huid) doet er niet toe. Dat maakt deel uit van de gewone omgangstaal en is niet beledigend bedoeld, zeker niet als de branquelo in kwestie een welgevulde bankrekening ter beschikking heeft. In dergelijke gevallen maakt het ook niet uit dat hij ouder is, of lelijk. Financiële geborgenheid is nu eenmaal een prioriteit voor sommige Braziliaanse vrouwen, en dat kan je hen niet eens verwijten, gezien het gebrek aan opties op de Braziliaanse markt.

However, de gringo moet zich aanpassen. Hij is ‘te gast’ in het land, maakt zich best niet druk over dergelijke uitschuivertjes maar probeert ze te vermijden. En mocht het toch nog gebeuren dat een lief Braziliaans donkerbruin snoetje een foutje maakt aan de kassa van de supermarkt, omschrijf haar dan later als een ‘morena bonita’ (mooi bruintje). Dat kan je hooguit wat jaloerse en boze blikken opleveren van je eigen Afrikaans-Braziliaanse partner, indien van toepassing.

Bananenrepubliek?

Sommigen gaan er (nog steeds) van uit dat Brazilië een derde wereld land is. Ergens in het achterhoofd beeldt men zich in dat Brazilianen zich enkel bekommeren om voetbal, carnaval en bier. “Een olifant tegen komen op straat, of een aap in de tuin, in Brazilië zal dat wel zo zijn. En met mijn opleiding, ervaring en kennis, het kan niet anders of ze zitten daar op mij te wachten“.

Neen. De Brazilianen zitten op niemand te wachten. Ze redden zich zelf en dat doen ze al jaren, ook nog in de tijd toen het in Zuid-Amerika nog stikte van de bananenrepublieken. En neen, ze zijn absoluut en totaal verschillend van Europeanen. Het zal hun worst wezen dat de buur een mooiere tuin heeft, een dure auto, een beter inkomen. Red je zelf, dat is de regel. Brazilianen weten dat de overheid hen niet in de watten legt. Wie geen ziekteverzekering kan betalen moet zijn plan trekken en uren wachten in een snikhete en niet zo ‘n propere wachtzaal waar nog tientallen sukkelaars voor hem zijn. Wordt hij echt ziek, dan moet hij soms zelfs zo ver gaan om een ziekenhuis voor het gerecht te slepen om opgenomen te worden, want daar heeft hij recht op. Helaas zijn er te weinig bedden, te weinig dokters, te weinig geneesmiddelen.

Maar er wordt wel al jaren gestemd met stemcomputers, iets waar men in bepaalde (lage) landen nog steeds mee sukkelt. Belastingaangifte? Via het internet, al jaren zonder noemenswaardige problemen. De Receita Federal (ministerie van financiën) is een van de best werkende ter wereld. Oh ja, de Braziliaanse regering heeft geld, daar zorgen ze wel voor. Meer dan 1 triljoen reais per jaar, nog steeds stijgend.

Er zijn veel gaten in de wegen, er is nog steeds armoede, het drugsprobleem is gigantisch, het verkeer hectisch, de steden slibben dicht, de vervuiling is groot, de opvoeding is gebrekkig, de verschillen tussen arm en rijk zijn (nog altijd) groot, er bestaat nog altijd veel corruptie, er is veel misdaad, er zijn droogtes, elders is er teveel water, de levensduurte is groot, de belastingtarieven wegen zwaar op de economie en die levensduurte, de bureaucratie is een grof spelletje mens-erger-je-niet. Maar de Brazilianen doen het niet slecht. Ze werken hard, ze verdienen nu meer, ze kunnen zich meer veroorloven, de nieuwe generatie maakt stilaan komaf met het verleden.

Neen dus, ze zitten niet op u te wachten en Brazilië loopt zeker niet achterop op technologisch gebied. Er wordt nog steeds stevig geïnvesteerd, er worden nieuwe fabrieken gebouwd, de werkgelegenheid is goed, dit alles ondanks de huidige economische moeilijkheden en daverende corruptieschandalen. Een Europeaan is welkom, maar hij moet zich aanpassen in deze maatschappij. Vragen de Europeanen dat ook niet van anderen die hun heil daar gaan zoeken?

De Braziliaanse jungle

mataatlanticaDe vooruitgang die Brazilië boekte in de jongste 20 jaren heeft zo zijn gevolgen. De bevolkingsdichtheid in de steden is niet geminderd, maar wel gewijzigd. Velen kunnen zich nu een eigen woning veroorloven, maar dat gaat in de meeste gevallen om een flat(je). Er is dus geen sprake van een stukje jungle in de buurt. De Mata Atlântica aan de oostkust was 500 jaar geleden op zijn minst even belangrijk en groot als het Amazonië gebied. De meeste Brazilianen wonen voornamelijk in dat kustgebied, maar van die Mata Atlântica blijft niet veel meer over. De mens hakte, kapte, verbrandde en bouwde er zijn stulpje. Bloemen en planten zijn er nog, in parken en op de terrasjes van sommigen. De stukjes regenwoud die er nog zijn hebben hun bestaan te danken aan de Braziliaanse overheid die net op tijd inzag dat bescherming nodig was. Daardoor bestaat er in de noordoostelijke staten zoiets als APA (Área de Proteção Ambiental), of de schoonheid van de Costa Verde in de staten Rio de Janeiro en São Paulo met uitschieters als Angra dos Reis, Paraty en andere mooie plekken zoals de Serrana regio rond Petrópolis, Teresópolis en Nova Friburgo.

onca-pintadaHet echte regenwoud is dan weer een ver-van-mijn-bed show voor vele Brazilianen. Ze kennen het wel maar bezochten het nooit, ook al omdat dit te duur is voor velen. Idem dito voor het Pantanal gebied. Hierdoor valt te verklaren waarom dat er zoveel geplunderd, gekapt en verbrand wordt door bepaalde individuen die enkel geldelijk gewin op het oog hebben. Mocht de voltallige Braziliaanse bevolking weet hebben van wat er gebeurt in hun achtertuin, het zelf kunnen zien en meemaken, er zou veel meer druk gezet worden op de autoriteiten om in te grijpen.

Wie naar Brazilië reist laat alle vooroordelen best thuis. Oordelen kan u ter plaatse, en dan liefst nadat men vele plaatsen bezocht, met vele Brazilianen kennis maakte en een beter inzicht kreeg in de Braziliaanse maatschappij. Die maatschappij is erg veelzijdig en het vraagt tijd vooraleer men grondig kan oordelen. Dit geldt zeker voor de kandidaat emigrant die er zich definitief wil vestigen. Wie er tijdelijk gaat verblijven, bijvoorbeeld in opdracht van een werkgever met een vestiging in Brazilië, die kan immers nog altijd terug.

Emigreren

Advertenties