Rio de Janeiro

Rio de Janeiro

Rio de Janeiro staat bekend als “Cidade Maravilhosa” (wonderbaarlijke stad). Er zijn zowat 7 miljoen inwoners hetgeen Rio tot een van de meest dichtbevolkte steden ter wereld maakt. Lichaamscultuur, cerveja (bier), stranden, samba, voetbal en cachaça (gestookt van suikerriet) zijn typisch maar ook gekende problemen als favelas (sloppenwijken), drugsmisbruik, geweld en corruptie. De levenslust kent een hoogtepunt tijdens het jaarlijkse carnaval. Rio is een aantrekkelijke stad voor de budget reiziger met goedkope restaurants, gratis stranden en gemakkelijk en goedkoop openbaar vervoer. Rio de Janeiro is ongetwijfeld de culturele en toeristische hoofdstad van Brazilië.

Bezienswaardigheden

De stad is verdeeld in een Zona Norte en een Zona Sul door de Serra da Carioca, een mooi bergachtig gebied dat deel uitmaakt van het nationaal park van Tijuca. Een zicht vanop de Corcovado berg (het Cristo beeld) geeft een klaar beeld van de geografie van Rio de Janeiro. De meeste industrie alsook de internationale luchthaven Tom Jobim, het reusachtige Maracanã voetbalstadion en de Quinta da Boa Vista (met het nationaal museum) bevindt zich in de Zona Norte. Copacabana, Ipanema en Leblon behoren tot Zona Sul.

Er is veel meer te zien in Rio dan mooie stranden: koloniale gebouwen, musea, kerken, restaurants, winkels, bars en leuke straathoekjes. Bezoek Flamengo, Botafogo, Copacabana, Leme, Arpoador, Ipanema, Leblon (drink een “agua de coco” op de “mirante” (plek met panoramisch uitzicht), Pão de Açúcar, Cristo Redentor (op de Corcovado berg), Barra da Tijuca (het “Knokke Zoute” van Rio), de Jardim Botânico, Santa Teresa Bondinho, het Parque Nacional da Tijuca (Alto da Boa Vista), het binnenmeer Lagoa Rodrigo de Freitas en (natuurlijk) de stranden van Ipanema, Copacabana, Leblon, Botafogo, Flamengo en Gávea.


Lagoa Rodrigo de Freitas


Het strand van Ipanema

Economie

São Paulo klopt Rio de Janeiro inzake economische sterkte, maar stad en staat Rio de Janeiro staan op de tweede plaats in de ranking van het BNP (bruto nationaal product) in Brazilie. De twee grootste Braziliaanse bedrijven, Vale (mijnen) en Petrobras (petroleum) hebben hun hoofdzetel in Rio de Janeiro, evenals mediagigant O Globo. Grote telecommunicatiebedrijven als Oi, TIM, Embratel, Net en Star One (satellietdiensten) opereren vanuit Rio de Janeiro. Rio is ook een belangrijk productiecentrum voor televisie en film. Andere namen die vanuit Rio opereren: Coca Cola, Michelin, Peugeot Citroën, GE olie & gas, Xerox Brasil e.v.a.


Het zakelijk centrum van Rio de Janeiro

Bevolking

Volgens het IBGE wonen er in de stad Rio de Janeiro iets meer dan zes miljoen mensen. Honderd jaar geleden waren er dat minder dan 1 miljoen. Die bevolking is voor meer dan 50% blank en van Europese (vooral Portugese) afkomst, maar ook veel Brazilianen die vanuit het (armere) noord-oosten naar het zuiden trokken, op zoek naar een beter leven. De kleurlingen (gemengd) maken 33% uit; 12% zijn zwarten. De rest bestaat uit oosterlingen, mensen van indiaanse afkomst enzovoort. Inwoners van Rio de Janeiro worden als “Cariocas” bestempeld.

Sociaal

Rio de Janeiro is een stad met scherpe tegenstellingen tussen arm en rijk. De contrasten zijn duidelijk merkbaar als men bekende wijken als Ipanema of Barra da Tijuca vergelijkt met Rocinha (tussen beiden in) of met het Complexo do Alemão (in de zona norte). Miljoenen mensen leven nog steeds in mensonwaardige omstandigheden, de meerderheid van hen in de voorsteden of op een van de vele morro’s (heuvels) die de stad rijk is. Goede scholen en hospitalen zijn er niet in de arme buurten, het sociale onrecht overheerst. Het geweld en de misdaad is sinds het begin van de jaren negentig erg gestegen waardoor Rio de Janeiro op dit moment de twijfelachtige reputatie bezit van een van de gewelddadigste steden ter wereld. Enkel al in 2007 kwamen er wekelijks 80 mensen om het leven door geweld: moorden, overvallen of een verloren kogel tijdens een van de vele schietpartijen tussen de politie en de traficantes (drugshandelaren). Ook de politie van Rio de Janeiro wordt als een van de meest gewelddadige ter wereld beschouwd. Toch is er een kentering merkbaar. De jongste jaren werd de macht in vele favela’s overgenomen door “milícias”, privé milities die bestaan uit politiemannen, brandweerlui, militairen en zelfs politici. De favela bewoners liggen bij hen evenzeer onder de knoet maar zien liever de milities als de traficantes. Die milities eisen beschermingsgeld van de bewoners, verplichten hen bijvoorbeeld om hun gasflessen enkel bij hen te kopen (aan een hogere prijs), controleren de in- en uitgangen van de favela’s, zetten illegale diensten op als “gatonet” (illegale verdeling van kabel-tv en/of internet) en dies meer.


Politie trekt de favela in

Pollutie

De schoonheid van Rio de Janeiro wordt ontsierd door pollutie die niet alleen door het hectische verkeer veroorzaakt wordt. De Guanabara baai is erg vervuild, vooral om en rond Ilha do Governador, net daar waar de meeste toeristen aankomen op de internationale luchthaven Tom Jobim. Ook de Lagoa Rodrigo de Freitas heeft van vervuiling te lijden, veelal veroorzaakt door het stijgende aantal condominiums in de buurt waarvan sommigen hun afvalwater op illegale en onverantwoorde wijze in het meer laten lopen. Dit is eveneens het geval in het nog steeds groeiende Barra da Tijuca waar er aan hoge snelheid gebouwd wordt.


Zichtbare pollutie in Barra da Tijuca

Antônio Carlos Jobim: bekende Carioca

Antônio Carlos (Tom) Jobim (1927 – 1994) was een Braziliaans componist. Jobim wordt beschouwd als de Gershwin van de Latijns-Amerikaanse muziek. Hij heeft meer dan vijftig composities geschreven, waarvan minstens de helft echte standards zijn geworden. Zijn beroemdste stuk is “Garota de Ipanema” of “The Girl from Ipanema”, met tekst van Vinicius de Moraes, dat tevens ook de doorbraak voor Astrud Gilberto betekende. Iedereen die voor 1970 geboren is, kan dit nummer meefluiten of kent het op zijn minst. Hij stierf in New York tijdens een hartoperatie. Hij kreeg in Brazilië een staatsbegrafenis net als formule 1-coureur Ayrton Senna. Frank Sinatra was een vriend en bewonderaar van Tom Jobim en maakte om deze vriendschap te bezegelen ook twee albums met hem. Buiten het meeslepende ritme is ook de zeer smaakvolle harmoniekeuze met verrassende melodielijnen typerend voor Jobim. Klik hier voor de website over Tom Jobim, gemaakt door een groep bewonderaars (Portugees en Engels).


Antônio Carlos (Tom) Jobim

De tekst van het nummer “Garota da Ipanema”

Olha que coisa mais linda
Mais cheia de graça
É ela menina
Que vem e que passa
Num doce balanço, a caminho do mar

Moça do corpo dourado
Do sol de Ipanema
O seu balançado é mais que um poema
É a coisa mais linda que eu já vi passar

Ah, porque estou tão sozinho
Ah, porque tudo é tão triste
Ah, a beleza que existe
A beleza que não é só minha
Que também passa sozinha

Ah, se ela soubesse
Que quando ela passa
O mundo sorrindo se enche de graça
E fica mais lindo
Por causa do amor


De schrijver en zijn muze Helô Pinheiro (63) die model stond
voor het nummer “Garota da Ipanema”

Nuttige links

Officiële website Rio de Janeiro (Portugees)
Belgisch Consulaat Rio de Janeiro
Nederlands Consulaat Rio de Janeiro

About these ads