Great expectations, too many regulations 29/09/2010

Een reportage met als titel “Great Expectations” in de The Financial Times zegt dat de opvolger van Lula erg veel werk voor de boeg heeft om het imago van Brazilië te wijzigen van “het land met een beloftevolle toekomst” naar “het land dat zijn potentiëel waar maakte”. Brazilië deed het nooit beter dan nu, zo luidt het. Op het vlak van buitenlandse relaties werd Brazilië een ernstige kandidaat voor een blijvend zitje in de Veiligheidsraad van de VN, terwijl het voordien maar een kleine speler was, zo gaat het artikel verder. De Financial Times stelt zich de vraag of het deze keer menens is en voegt eraan toe dat een van de grootste uitdagingen van het land erin bestaat om de overheidsdiensten beter te laten werken. “Brazilië staat immers bekend voor zijn gebrek aan efficiëntie op dat vlak met een enorme bureaucratie, en dat moet verbeteren”.

Ingewikkelde fiscus

Het is inderdaad een feit dat de groei nog veel sneller zou gaan indien er  bijvoorbeeld niet de belemmering was van een erg groot pakket van belastingen, taksen en andere contributies. Bedrijven moeten zoveel tijd steken in het bijhouden van de boeken en het betalen van 60 verschillende types van belastingen en taksen, dat ze verplicht zijn om professionele boekhoudkantoren (duur) te betalen om dit alles te administreren. De bureaucratie slorpt de fondsen op die beter zouden kunnen gebruikt worden om het bedrijf te laten groeien.

Over een periode van 20 jaar verschenen er in het Braziliaanse staatsblad DOU (Diária Oficial da União) 240.000 normen m.b.t. tot belastingen en bijdragen. Gemiddeld zijn er per dag 34 wijzigingen en die moeten allemaal bijgehouden worden door de boekhouding; wettelijke en administratieve regels die een kluwen vormen waarin een kat haar jongen niet terugvindt. Hierdoor moet een gemiddeld bedrijf 2.600 uren per jaar besteden aan het bijhouden van al die informatie en het betalen van al die bijdrages (in andere landen is dat tot 10 keer minder). In totaal besteden Braziliaanse bedrijven 20 miljard per jaar aan al dat werk. Er gaan dan ook steeds meer stemmen op om ook in Brazilië een belasting op toegevoegde waarde in te voeren, de IVA (Imposto Valor Acrescentado) die een groot deel van de rest moet vervangen. De verkiezingskandidaten zijn zich zeer goed bewust van de noodzaak tot een belastingshervorming, maar de vraag is wie het zal aandurven om zo een revolutionaire omwenteling op te starten.

Zoals geen zinnig mens meer wijs raakt uit de bedrading op deze paal (in een favela in Rio de Janeiro), zo zijn er veel Brazilianen die niet meer wijs raken uit de doolhof van de fiscus.

Op deze Wikipedia pagina staat het hele lijstje van de verschillende types belastingen en bijdragen in Brazilië, netjes onderverdeeld in federale belastingen, belastingen per staat en nog eens belastingen per município (gemeentelijk). Die 2 laatsten kunnen nog eens verschillen van staat tot staat, en van município tot município. Het is niet meteen boeiende lectuur, maar wel een dagelijkse realiteit voor de Braziliaanse ondernemer. Sommige van de gebruikte afkortingen zijn welbekend bij de doorsnee Braziliaanse burger: IPTU (onroerend goed), IPVA (verkeer), IR (inkomsten). Andere zoals CSLL, PIS/PASEP, COFINS, FGTS of IOF zijn dan meer bekend op de administratieve afdelingen van de bedrijven. Maar er bestaan nog vele andere bijdrages en taksen, het is vrijwel onmogelijk voor een individu om daar uit wijs te geraken, tenzij hij een echte specialist is.