Tragedie Angra dos Reis 03/01/2010

Met twee nieuwe ontdekte lichamen van slachtoffers van de grondverschuiving op het eiland Ilha Grande, stijgt het totale aantal dodelijke slachtoffers van de regens in de staat Rio de Janeiro tot 63. Tot op dit moment heeft de brandweer van Angra dos Reis al 28 slachtoffers geborgen van de tragedie aan het strand van Bananal (Ilha Grande) en 13 bij een andere grondverschuiving op de Morro da Carioca, een arme leefgemeenschap in het centrum van de stad Angra dos Reis. De twee grondverschuivingen gebeurden in de vroege ochtend van 1 januari, nadat het voor meer dan 8 uur onafgebroken hevig regende in de regio. De andere slachtoffers vielen in randgemeentes van Rio de Janeiro als gevolg van de hevige regens op 30 december, resulterende in 22 dodelijke slachtoffers. De jongste balans van de burgerbescherming spreekt over 1.193 daklozen en 2.797 mensen die hun woningen moesten verlaten. De gouverneur van Rio de Janeiro, Sérgio Cabral, bezocht de getroffen streek en bevestigde nadien aan de pers dat er minstens 3.000 woningen in gevaar zijn. Hij gaf ook kritiek op het feit dat er gebouwd werd op gevaarlijke plekken.

Foto’s van de tragedie in Angra dos Reis

De regens van de jongste dagen zorgden ook voor veel schade op de verbindingswegen tussen Rio de Janeiro en São Paulo, voornamelijk veroorzaakt door modderstromen, vallende rotsen en bomen. Al die calamiteiten hebben een gemeenschappelijke factor: ze gebeuren in een regio die hier bestempeld wordt als “Serra do Mar”. Het gaat om een gebied waar het erg veel regen valt op een onstabiele bodem. De Serra do Mar werd ongeveer 60 miljoen jaar geleden gevormd en bestrijkt een gebied van de zuidelijke staat Santa Catarina tot aan de grens tussen de staat Rio de Janeiro en Espírito Santo. De streek is erg mooi maar ook gevaarlijk: nergens regent het zoveel in Brazilië als in die regio. Geologen zeggen dat grondverschuivingen normaal zijn. De weg tussen Rio de Janeiro en Santos is een economisch belangrijke verbindingsroute, maar werd op de klassieke manier aangelegd zonder rekening te houden met mogelijke aardverschuivingen. In de jongste vier dagen werden er tussen Paraty en Angra dos Reis 18 grondverschuivingen vastgesteld op die weg. In São Paulo werd de weg tussen Mogi en Bertioga voor 23 dagen gesloten voor alle verkeer. Tonnen aarde en rotsen moesten er verwijderd worden. Hetzelfde gebeurde met de “Rodovia dos Tamoios” die Vale do Paraíba verbindt met de noordelijke kuststreek van de staat São Paulo. Het heeft zowat 500 jaar van rampen, pogingen en vergissingen gekost vooraleer de ingenieurs en geologen de juiste aanpak vonden om wegen aan te leggen in het gebied. Het zuidelijke deel van de “Rodovia dos Imigrantes” werd voor het verkeer opengesteld in 2002 en is een voorbeeld van het respect dat de “Serra do Mar” verdient, en eist. De gekozen opties waren eenvoudig: niet meer knoeien met gevaarlijke en onstabiele randen, en het aanleggen van tunnels en viaducten die de natuur ongemoeid laten. Wat er nu gebeurde in Angra dos Reis is erger: mensen verloren het leven omdat de karakteristieken van het gebied niet in aanmerking werden genomen. I.p.v. kritiek te geven op het bouwen in dergelijke gevaarlijke regio’s zou het beter zijn om er vooraf op toe te zien dat het gewoon niet toegelaten wordt.