Media-oorlog 18/08/2009

Er heerst momenteel een heuse media-oorlog tussen het “Jornal Nacional” van O Globo en “Jornal da Record” van Rede Record. O Globo is het media “keizerrijk” van de familie Marinho (sinds 1925) en Rede Record (opgericht in 1953) is het oudste Braziliaanse televisienetwerk dat sinds het einde van de jaren tachtig in handen is van zakenman Edir Macedo, de leider van de evangelische kerk Igreja Universal do Reino de Deus (IURD). Het verhaal begon toen Edir Macedo en negen andere leiders van zijn kerk een week geleden (opnieuw) beschuldigd werden door de openbare aanklager van São Paulo van het witwassen van grote sommen geld. Het nieuws werd nog versterkt door een onderzoek van COAF (Conselho de Controle de Atividades Financeiras) dat uitwees dat Edir Macedo een persoonlijk patrimonium zou bezitten van niet minder dan R$ 3,8 miljard, ook al heeft hij enkel maar het radiostation “Rádio Copacabana” op zijn naam staan. Ook zou Rede Record een schuld hebben openstaan bij de fiscus van R$ 25,2 miljoen.

Het Jornal Nacional wijdde diezelfde avond tien minuten van hun tijd aan de beschuldigingen van de openbare aanklager (zie lager), inclusief beelden uit 1995 waar te zien is hoe “bisschop” Macedo zijn pastoors leert hoe ze geld moeten afluizen van hun gelovigen. Het antwoord van Rede Record kwam op woensdagavond. Jornal da Record wijdde flink wat tijd aan het aanvallen van O Globo en toonde daarbij ook een aantal liefdadigheidswerken die gefinancierd zouden zijn door de IURD. Op de beschuldigingen van de openbare aanklager werd niet ingegaan, maar de berichtgeving van concurrent O Globo werd wel bestempeld als een “directe en wanhopige aanval” van een instelling die “angst heeft om het monopolie van de Braziliaanse televisie te verliezen”. De tekst vermeldde ook dat de familie Marinho de “televisie gebruikte voor zijn persoonlijke belangen” en dat “de macht van die familie zijn oorsprong vond in de militaire dictatuur”. Eveneens op woensdagavond pakte het Jornal Nacional opnieuw uit met een reportage van 9,5 minuten waarin men probeerde aan te tonen dat de IURD de godsdienst gebruikte als middel om geld binnen te halen. Er waren beelden te zien van tempels waarin de gelovigen door de pastoor van dienst ijverig bewerkt werden om af te dokken.

De reportage van 10 minuten, uitgezonden door het Jornal Nacional op dinsdagavond 11 augustus:

Een antwoord van Rede Record:

Donderdagavond meer van dat. Rede Record besteedde deze keer 22 minuten aan het onderwerp en zei dat O Globo met hun actie “het geloof van hun volgelingen probeerde belachelijk te maken”. O Globo zelf deed het die avond met 6,5 minuten, de beschuldiging herhalend dat “het geld van de gelovigen enkel diende om de zakken van de groep Edir Macedo te vullen”. Vrijdagavond kwam er een nieuwe reportage op het Jornal Nacional, deze keer verwijzend naar de 10 miljoen Reais die in beslag werden genomen in de luchthaven van Brasília bij een leider van de IURD, in 2005. Volgens O Globo ging de IURD al 6 keer in beroep bij de Braziliaanse justitie om het geld te recupereren, maar slaagde daar niet in. Rede Record besloot zijn journaal gisteren met de aankondiging dat er op zaterdagavond een speciaal programma zou gewijd worden aan de gebeurtenissen.

En daar hield het niet mee op. In het weekend was het de beurt aan programma’s als Fantâstico (O Globo) en Repórter Record om elkaar aan te vallen en te beschuldigen. Fantâstico pakte uit met getuigenissen van bedrogen ex-gelovigen terwijl Repórter Record er niet voor terugschrikte om het “Ministério Público de São Paulo” (de gerechterlijke instanties die de 10 betrokkenen van de IURD aanklaagden) in een kwaad daglicht te stellen. De procurator reageerde meteen en liet een officiële nota uitgeven waarin gesteld wordt dat Repórter Record de feiten verdraait en dat het openbaar ministerie zich niet laat afschrikken.

Bronnen

O Globo
Folha de São Paulo
Estadão

Buitenlandse berichtgeving

Guardian
El País
Basler Zeitung