De lange tenen van Edir Macedo 21/03/2009

De Igreja Universal laat zich weer eens opvallen in Brazilië. Via hun televisie netwerk Rede Record werden een aantal aanvallen gelanceerd tegen de krant Folha de São Paulo. Volgens O Globo werden er in de voorbije week minstens 12 minuten van hun journaals gewijd aan het geven van kritiek op de Folha. In een van die kritieken werd de krant bestempeld als de “Folha de Mentiras” (blad van de leugens). De golf van aanvallen kwam er nadat de columnist Daniel Castro een stuk gewijd had aan Record News, de nieuwszender van Edir Macedo en zijn meelopers. Castro schreef: “Gelanceerd in september 2007 in de aanwezigheid van president Lula (foto) met de belofte om het ‘monopolie’ van O Globo te breken, slaagt Record News er niet in om beduidend te scoren in de cijfers van Ibope (peilingsinstituut). De slechte resultaten van de nieuwszender, schade toebrengend aan het imperium van Edir Macedo, frustreert de verwachtingen. De beste maand leverde niet meer dan R$ 1,5 miljoen op, dit terwijl bij de lancering een omzet van R$ 100 miljoen voor het eerste jaar werd vooropgesteld“. Walter Zagari, de vice-directeur van de commerciële afdeling van Record ontkent dat de nieuwszender verlies lijdt, maar geeft ook toe dat er geen winst gemaakt wordt. Edir Macedo en zijn apostelen zijn hiermee niet toe aan hun proefstuk. Wie kritiek durft te geven op de heren evangelici zal het geweten hebben. Elvira Lobato, eveneens een journaliste bij de Folha, kan erover meepraten.

Prêmio Esso do Jornalismo

De “Prêmio Esso do Jornalismo” is een institutionele prijs voor journalisten die jaarlijks toegekend wordt door het bedrijf “Esso Brasileira de Petróleo” dat al meer dan 95 jaar actief is in Brazilië. De Prêmio Esso werd voor het eerst uitgereikt in 1955 en kreeg een jaarlijks vervolg om de beste werken in dagbladen en tijdschriften te honoreren. De selectie gebeurt door een onafhankelijke commissie, samengesteld uit journalisten en communicatiespecialisten. Sinds 2001 bestaat er ook een ” Prêmio Esso de Telejornalismo”, mikkend op het beste van de journalistiek op de Braziliaanse televisiestations. De grote winnaar van de prestigieuze Prêmio Esso do Jornalismo in 2008 was Elvira Lobato (foto), journaliste van de krant Folha de São Paulo. De prijs ging naar haar reportage “Universal Chega Aos 30 Anos com Império Empresarial” (Universal viert zijn 30ste verjaardag als Keizerlijke Onderneming). De reportage handelt over de ketting van bedrijven die allemaal verbonden zijn aan de evangelische kerk Igreja Universal do Reino de Deus (IURD). De journaliste maakte o.m. bekend dat de belangrijke TV- en radiostations werden aangekocht in naam van de gelovigen om vervolgens eigendom te worden van “bisschop” Edir Macedo, de oprichter van deze kerk. Naar aanleiding van deze reportage werden er maar liefst 105 processen ingespannen door de Igreja Universal tegen de journaliste en de krant waarvoor zij werkt. Nooit eerder werden er zoveel aanklachten tegelijk geformuleerd tegen dezelfde mensen in Brazilië. Het gerecht deed al 58 uitspraken, allemaal in het voordeel van de krant en de journaliste. De hamer moet nog vallen in de 47 overige aanklachten.

De Prêmio Esso werd in december van 2008 uitgereikt in het sjieke hotel Copacabana Palace (Rio de Janeiro) maar kreeg niet zoveel aandacht in de buitenlandse media. Elvira Lobato zei in een toespraak bij het aanvaarden van de prijs dat zij die zag in relatie met de 105 aanklachten die bij het gerecht ingediend werden. In een interview met ABRAJI (Associação Brasileira de Jornalismo Investigativo) legde ze uit dat zij de groei van de bezittingen van de Igreja Universal al 16 jaar lang onderzocht en volgde, evenals de persoonlijke bezittingen van sommige van de leiders van deze kerk. Volgens haar zijn de aanklachten van de IURD bedoeld als intimidatie opdat zij zou ophouden om de (financiële) vuile was van deze kerk uit te hangen. De aanklachten hebben ernstige financiële gevolgen voor de krant en voor mezelf, alsook emotionele gevolgen, aldus Elvira Lobato.

De 105 rechtszaken werden ingespannen in 23 verschillende Braziliaanse staten, telkens in andere steden met grote onderlinge afstanden, en met zittingen die vaak samenvielen. Het gaat om Bahia, Maranhão, Mato Grosso, Rio Grande do Norte, Paraíba, Tocantins, Paraná, Amazonas, Acre, Roraima, Goiás, Ceará, Pará, Pernambuco, Alagoas, São Paulo, Minas Gerais, Rio de Janeiro, Piauí, Espírito Santo, Santa Catarina, Mato Grosso do Sul en Rio Grande do Sul. Het was nog ingewikkelder omdat sommige klachten in verschillende steden van dezelfde staat werden ingediend. In de staat Amazonas ging het in sommige gevallen zelfs om plaatsen die enkel per boot bereikbaar zijn. Lobato was zoveel mogelijk persoonlijk aanwezig bij de afhandeling van deze aanklachten, maar uiteraard was het voor haar onmogelijk om ze allemaal bij te wonen. Waar zij niet aanwezig kon zijn, werd wel telkens een afgevaardigde van de krant naartoe gestuurd.