Iemanjá 29/12/2008
Posted by Observer in Over Brazilië.Tags: Candomblé, Copacabana, Iemanjá, Rio Vermelho, Salvador, Yemayá
add a comment
Iemanjá aanhangers op het strand van Copacabana op oudejaarsdag
In vele Braziliaanse steden, niet in het minst in Rio de Janeiro, wordt rond de jaarwisseling het feest van Iemanjá gevierd. In het wit geklede mensen trekken naar het strand van Copacabana en gooien ook bloemen en geschenken in zee. Andere geschenken zijn meloenen, snoepgoed gemaakt van rietsuiker, gebakken vis en andere etenswaren. De eigenlijke feestdag van Yemayá (originele naam) valt in Brazilië op 2 februari en wordt met name gevierd aan het strand Rio Vermelho. De aanhangers van dit oude Afrikaanse geloof stoppen parfums en bloemen in grote manden die door vissers naar de zee gebracht worden.
Het feest van Iemanjá aan het strand van Rio Vermelho (Salvador) op 2 februari
Yemayá (onder verschillende namen bekend) is een “Orixá” binnen de Ifa-religie van de Yoruba (etnische groep uit Nigeria) in West-Afrika. Het waren de slaven van destijds die de religie meenamen naar Latijns Amerika. Hierdoor wordt Yemayá ook vereerd in die andere Braziliaanse religie, de Candomblé. Yemayá, of Iemanhá zoals ze in Brazilië genoemd wordt, is de godin van vruchtbaarheid en moederschap. De naam is eigenlijk een verbastering van de uitdrukking “Yey Omo Eja” wat zoveel betekent als “Moeder wiens kinderen vissen zijn”. De naam heeft een dubbele betekenis: de kinderen van Yemayá hebben een speciale band met het water, met de zee, en ze zijn talrijk als vissen.
Iemanjá in de Candomblé religie: in het groen, Asèssu, in het blauw, Assabá
Het Braziliaanse Wilde Westen 27/12/2008
Posted by Observer in Brazilië vandaag.Tags: Anapu, Dorothy Stang, Grilagem, Grileiros, Pará, Regivaldo Pereira Galvão, Transamazônica
add a comment
Het Wilde Westen bestaat nog steeds, niet in het minst in bepaalde regio’s van Brazilië. Om duidelijker te zijn: het begrip Wilde Westen wordt in de boekjes geschetst als een land vol cowboys, indianen, goudzoekers en ontdekkingsreizigers, waarin er nog geen wetten gelden zoals in de “beschaafde” wereld. In Brazilië komt dat neer op gebieden met fazendeiros, indianen en illegale houtkappers, waarin er wel degelijk wetten gelden maar die (vooral) door fazendeiros en illegale houtkappers duchtig aan hun laars gelapt worden.
Anapu in de staat Pará, het stadje waar Dorothy Stang vermoord werd in 2005 – Foto: Antônio Cruz/ABr
De fazendeiro Regivaldo Pereira Galvão, beschuldigd als opdrachtgever van de moord op de Amerikaanse non Dorothy Stang, werd gisteren opnieuw gearresteerd voor “grilagem” (het onrechtmatig in bezit nemen van publieke gronden) en voor oplichting. De voorlopige hechtenis werd bevolen door het Ministério Público Federal nadat ontdekt werd dat hij probeerde een lap grond te verkopen in Anapu, in de regio Transamazônica. De procurator legde uit dat Regivaldo de grond gewoon in bezit had genomen en dat de federale politie ontdekt had dat hij documenten vervalst had om zich als rechtmatige eigenaar te kunnen voordoen.
Fazendeiro Regivaldo Pereira Galvão komt aan bij het politiekantoor van Altamira om een getuigenis af te leggen (november 2008) – Foto: Antônio Cruz/ABr
Regivaldo zat al 1 jaar in de gevangenis op de beschuldiging dat hij de opdrachtgever was van de moord op Dorothy Stang, maar werd vrijgelaten (Habeas Corpus) in 2006 door het Supremo Tribunal Federal (STF) om zijn proces in vrijheid af te wachten. Volgens het openbaar ministerie van de staat Pará wordt Regivaldo nog vervolgd voor andere misdaden als slavernij, misdaden tegen het milieu en fraudes.
Grilagem
Grilagem is een misdaad die nog erg veel voorkomt in Brazilië, niet in het minst in het Amazonië gebied. De “grileiros” horen bij de voornaamste verantwoordelijken van de ontbossing van het regenwoud. “Grilagem” betekent niet meer of niet minder dan het onrechtmatig in bezit nemen van publieke gronden door middel van vervalste documenten. Het doel is meestal hetzelfde: ofwel gaat het om vastgoed speculaties, de verkoop van de natuurlijke rijkdom van het terrein in kwestie (meestal hout) of zelfs het bekomen van leningen & investeringen. Een parlementaire onderzoekscommissie ontdekte dat er in 1999 meer dan 100 miljoen hectaren grond door “grileiros” in bezit werden genomen, de grote meerderheid daarvan in de staat Pará. De praktijk werd nadien wel ingedamd, maar een studie in 2006 wees uit dat er toen 30 miljoen hectaren grond werd ingepikt, zowat 23% van de totale oppervlakte van Pará. De meeste Braziliaanse publieke gronden bevinden zich net in die staat, en in de staat Amazonas. De term “grilagem” is al heel oud en komt uit de tijd dat vervalsers documenten in een lade stopten met insecten als krekels (grilo in het Portugees). Door het contact met die insecten kregen de papieren al snel een gelig uiterlijk waardoor ze ouder leken dan ze in werkelijkheid waren. Interessante lectuur over deze materie is te vinden op de website Como Tudo Funciona (How Stuff Works), tenminste voor diegenen die het Portugees machtig zijn.
Sarkozy in Bahia 24/12/2008
Posted by Observer in Toerisme.Tags: Bahia
add a comment
De Franse president Sarkozy werd gisteren in Rio de Janeiro ondervraagd door de pers die hem confronteerde met de kritiek van de Franse socialistische partij. Die vindt dat de president het niet kan maken om in deze crisistijden een vakantie te nemen van zes dagen, dit na het officiële deel van zijn Brazilië reis en de besprekingen met president Lula. Sarkozy wuifde die kritiek weg en antwoordde: “Als er zich in Frankrijk een probleem zou voordoen, dan zit ik binnen de kortste tijd weer achter mijn bureel. Mag een president zich dan niet even ontspannen in deze eindejaarsperiode?“, zo vroeg hij zich af.
Een van de luxe chalets in het Txai resort van Itacaré
Sarkozy vertrok gisteren naar een resort in Itacaré, een stadje in de cacao streek aan de zuidelijke kust van Bahia. Itacaré ligt 70km ten noorden van het bekende Ilhéus. De cacao teelt werd er uitgeroeid in de jaren tachtig toen de streek getroffen werd door heksenbezem, een vorm van woekering, waarbij uit een enkele groeitop zich een grote hoeveelheid groeitoppen ontwikkelen. De ziekte komt in veel verschillende plantensoorten voor en kan veroorzaakt worden door een aantal verschillende organismen. Sindsdien heeft Itacaré zich toegelegd op het toerisme. Het is een populair oord voor surfers, wandelaars en eco toeristen. Er zijn een flink aantal fraaie stranden en strandjes. Een van de meest ongerepte stranden van Itacaré werd geblokkeerd door het São José Eco Resort en is nu enkel nog toegankelijk via de zee. De Franse president verblijft in het luxe resort Txai, in het hartje van het nabije Atlantische regenwoud.
Enkele stranden van Itacaré.
Van boven naar beneden: Tiririca, Prainha en Itacarezinho.
Lula’s kerstboodschap 23/12/2008
Posted by Observer in Actueel.Tags: Brasília, Lula, Rio de Janeiro
add a comment
President Luiz Inácio Lula da Silva sprak de Brazilianen toe tijdens een kerstboodschap van 8 minuten die werd uitgezonden op radio en televisie. In die boodschap drukte hij erop dat de globale crisis Brazilië niet afschrikt. Hij herhaalde wat hij bij eerdere gelegenheden zei, met name dat het land voorbereid is om geconfronteerd te worden met turbulenties en dat er ook volgend jaar een groei zal zijn: “In alle eerlijkheid en sereniteit, deze crisis schrikt ons niet af. Het land is erop voorbereid en er is een goede leiding. Wij volgen de economische situatie op de voet; 24 uur per dag wordt die onder de loep gelegd. Wat moet gedaan worden, zal gedaan worden. Alles op het juiste tijdstip, en met de juiste dosis. Dit alles altijd in samenspraak met het land“, aldus Lula.
President Lula tijdens een kerstoespraak in het Palacio do Planalto (Brasília) – Foto: Wilson Dias/ABr
Andermaal had hij het over de al genomen maatregelen, zoals het controleren van de inflatie, de vermindering van de openbare schulden, het verbreden van het export aanbod, een internationale reserve van US$ 201 miljard, verhoging van de werkgelegenheid met “carteira assinada” (formele werkgelegenheid met arbeidsboekje), een vermindering van de belastingsdruk om de consumptie op te drijven, een versterking van de staatsbanken en het delgen van internationale schulden zoals die bij het IMF. Dit alles laat toe dat Brazilië de huidige toestand op een krachtige en serene manier aankan, zo meent hij.
Hij liet ook niet na andermaal de rijke landen aan te wijzen als de grote schuldigen van de financiële crisis: “Deze crisis ontstond door het gebrek aan controle van hun financiële systemen. In plaats van hun rol te spelen in de economie, het financieren van de productie, speelden die banken het spel van een casino. Het was een leuk spel dat lang duurde, maar op een dag werd de rekening gepresenteerd en was het spel afgelopen. Banken explodeerden, een groot aantal bedrijven kwam in moeilijkheden en miljoenen arbeiders verloren hun huizen of hun werk. Hier in Brazilië is die crisis anders. Onze banken waren, en zijn nog steeds gezond. Onze economie, goed geordend en georganiseerd, groeit nog steeds en brengt goed op, de hoogste opbrengst van de laatste dertig jaren“, zo eindigde Lula.
President Lula en zijn Franse collega Nicolas Sarkozy – Foto: Ricardo Stuckert/PR
Vandaag sprak hij ook in lovende bewoordingen over de aanpak tegen de crisis van de Franse president Sarkozy die momenteel op bezoek is in Brazilië. Carla Bruni, de “First Lady” van Frankrijk, maakte zich ondertussen erg populair door haar bezoek aan een ziekenhuis, en aan het project “Espaço Criança Esperança” in de favela Morro do Cantagalo (Ipanema, Rio de Janeiro). Bruni is vandaag ook jarig (41) en werd vergast op een “Parabens pra você” (Happy Birthday to you) door de drummers van een sambaschool. Tegen de pers liet ze zich ontvallen dat ze de Brazilianen een erg opgewekt volk vindt en dat ze zeker zal terugkeren met haar man, maar dan op een niet officiële reis.
Carla Bruni – Foto: Remi Jouan
Chico Mendes 20 jaar dood 22/12/2008
Posted by Observer in Milieu.add a comment
Het was op 22 december 1988 dat een geweerschot een einde maakte aan het leven van Francisco Alves Mendes Filho, beter gekend als Chico Mendes (foto), een vakbondsleider en een rubbertapper die het symbool was van het behoud van het regenwoud. Twintig jaar later hebben zijn ideeën nog steeds invloed op hen die voorstander zijn van een politiek van duurzame ontwikkeling. De pionier van de Braziliaanse milieubeschermers werd geboren en groeide op in een gemeenschap van rubbertappers in Xapuri, in de staat Acre. “Hij was altijd al een vredelievende, zachtaardige en intelligente jongen die veel las. Hij was erg rustig”, zo herinnert zich zijn tante, Cecilia Mendes. Chico Mendes was een kenner van het oerwoud en een verdediger van het gebruik van natuurlijke bronnen, maar wel zonder ze uit te putten. Neef en kameraad Sebastião Teixeira Mendes herinnert zich dat het begrip duurzame ontwikkeling de voornaamste bezorgdheid was van Chico die daar voortdurend op hamerde.
De strijd tegen de ontbossing, ten voordele van veekwekers, werd intenser in de jaren zeventig en kreeg de aandacht van de nationale en internationale pers toen groepjes rubbertappers regelmatig menselijke hindernissen begonnen te vormen die het de kettingzagers onmogelijk maakten om hun vernietigend werk uit te voeren. Deusamar Mendes, schoonzuster van Chico, herinnert zich heel goed dat die menselijke barrières niet alleen uit mannen bestonden, maar dat er ook meegedaan werd door de vrouwen en de kinderen. Zo gauw er iemand hoorde van een nieuwe ontbossing, werd iedereen vliegensvlug bij elkaar getrommeld, trokken met zijn allen naar de plek van het onheil, bouwden er een snel een geïmproviseerd kamp en vroegen de kettingzagers om op een vredevolle manier weg te gaan.
Chico Mendes werd de leider van de rubbertappers, secretaris van het “Sindicato dos Trabalhadores Rurais” (STR) van Brasiléia, en richtte vervolgens een lokale afdeling van het STR op in Xapuri. Hij werd ook de leider van de “Central Única dos Trabalhadores no Acre”, gemeenteraadslid voor de MDB (Movimento Democracia Brasil, oppositie tegen de toenmalige militaire dictatuur) en was er bij toen de PT ook opgericht werd in Acre, samen met voormalige minister van milieu Marina Silva (foto) en de huidige gouverneur van Acre, Binho Marques. Vanaf toen werden alle milieukwesties binnen de syndicale beweging door Chico aangebracht en behandeld. In 1987 kreeg hij van de Verenigde Naties de prestigieuze “Global 500” prijs. Met de confrontaties en weerstand tegen de landeigenaren groeide ook het aantal bedreigingen tegen zijn persoon, iets waar hij mee leerde leven. Het kwam zo ver dat hij bij de autoriteiten een lijst indiende van namen van landeigenaren die hem bedreigden. De namen van Darly Alves en diens zoon Darci, uiteindelijk veroordeeld voor de moord, stonden eveneens op die lijst. “Pistoleiros” staken briefjes met bedreigingen onder Chico’s deur, pleegden dreigtelefoontjes. Een van hen zei: “Je einde is nabij, je zult een mooie Kerstmis hebben”. Het was een aangekondigde dood, en Chico had de ganse wereld al ingelicht voor het gebeurde, aldus Deusamar Mendes.
Grootgrondbezitter Darly Alves en zoon Darcy werden respectievelijk beschuldigd als aanstoker en uitvoerder van de misdaad. In 1990 werden beiden veroordeeld tot 19 jaar gevangenisstraf. In februari 1993 wisten ze te ontsnappen uit de gevangenis van Rio Branco, drie jaar later werden ze weer opgepakt. In september van dit jaar stonden de autoriteiten toe dat Darly gewoon huisarrest kreeg omwille van zijn leeftijd (71). Onlangs geïnterviewd door een televisie verslaggever zei Darly dat hij en zijn zoon niets te maken hadden met de moord op Chico Mendes, maar dat die zelf verantwoordelijk was voor zijn dood.
Website Chico Mendes: http://www.chicomendes.org/
Baleias & Golfinhos 21/12/2008
Posted by Observer in Milieu.Tags: Baleias, Brazilië, Carlos Minc, Chico Mendes, Golfinhos, ICMBio, IWC, Rômulo Mello
add a comment
De wateren voor de Braziliaanse kust werden deze week uitgeroepen tot beschermd gebied voor walvissen en dolfijnen (baleias & golfinhos). Het decreet werd ondertekend door president Lula en verbiedt de jacht op deze dieren in de territoriale Braziliaanse wateren. Het decreet vermeldt wel dat wetenschappelijk onderzoek toegelaten is, alsook het toeristisch vruchtgebruik op een geordende manier. Volgens minister van milieu Carlos Minc wordt hiermee een duidelijke boodschap gestuurd naar walvisjagers. Wat voordien een diplomatiek standpunt was, heeft nu een wettelijke basis. Bij toekomstig internationaal overleg zal Brazilië zich zeer duidelijk tegen de walvissenjacht opstellen, zo zegt Rômulo Mello, de president van het Instituto Chico Mendes de Conservação da Biodiversidade (ICMBio).
Brazilië verstevigt hiermee zijn positie in de Internationale Walvisvaart Commissie. De IWC werd opgericht tijdens de Internationale Conventie voor de Regulering van de Walvisvaart op 2 december 1946. De taak van deze commissie is regelmatig de afspraken over de regulering van de walvisvaart bijwerken en herzien. De afspraken hadden oorspronkelijk tot doel om de walvisvaart te beschermen. Deze werd bedreigd door het teruglopen van de walvisstand. In de jaren ’60 ging de Commissie ertoe over bepaalde soorten walvissen volledig te beschermen, gebieden aan te wijzen als reservaten voor walvissen, quota vast te stellen voor het aantal te vangen walvissen, vaststellen van de seizoenen waarin op walvissen mag worden gejaagd en het verbieden van de vangst van kalven en moeders met kalven.Sinds 1986 bestaat er een internationaal jachtverbod voor alle walvissoorten. Noorwegen gaat daar niet mee akkoord. Ook Japan jaagt nog steeds op walvissen. Op deze manier worden er toch nog walvissen gevangen voor consumptie. In de Noordzee gaat het daarbij om dwergvinvissen.
Stallone in Rio 20/12/2008
Posted by Observer in In de rand.Tags: Cleo Pires, Gisele Itié, Juliana Paes, Rio de Janeiro, Sofitel, Sylvester Stallone, The Expendables
add a comment
Jet Li (45), Sylvester Stallone (62) en Jason Statham (36)
Drie bekende macho filmacteurs komen volgend jaar naar Brazilië voor de opnames van een nieuwe actie film, getiteld “The Expendables‘. De geheel uit spierballen samengestelde Sylvester Stallone is tegelijk acteur, auteur van het draaiboek en regisseur. Zijn jongere collega’s Jet Li en de Britse Jason Statham spelen ook een hoofdrol. Volgens het tijdschrift Variety beginnen de opnames in februari en zal er, naast Brazilië, ook gefilmd worden in de Amerikaanse staat Louisiana. Het trio interpreteert een stel huurlingen die de opdracht krijgen om een Zuid-Amerikaanse dictator omver te werpen. Oscar winnaar Forest Whitaker zou ook uitgenodigd zijn om de rol te vertolken van een CIA-agent, maar zijn deelname werd nog niet bevestigd, evenmin als die van Dolph Lundgren, ondermeer bekend van de prent “Universal Soldier”.
Juliana Paes, Gisele Itié (rechtsboven) en Cléo Pires (rechtsonder)
Stallone verbleef deze week in Rio de Janeiro om er geschikte locaties te bekijken voor de opnames van zijn film. Hij was te gast in het hotel Sofitel in Copacabana en ontmoette er verscheidene Braziliaanse actrices voor een test. Stallone zoekt onbekende actrices maar deed ook testen met Cléo Pires en Gisele Itié. Eerder onverwacht had hij ook een lang gesprek met Juliana Paes die hij had laten roepen na haar gezien te hebben op de cover van een Braziliaans tijdschrift. Wie van de Braziliaanse schonen nu uiteindelijk zal acteren in de film is nog niet bekend.
