De regering van de Braziliaanse staat Mato Grosso do Sul (niet te verwarren met Mato Grosso) kondigde een nieuw toeristisch initiatief aan. Vanaf mei 2009 zullen toeristen via een trein kunnen kennismaken met de grote toegangspoorten van het fascinerende Pantanal gebied. De “Trem do Pantanal” bestaat al maar wordt op dit moment enkel gebruikt voor vrachtvervoer. Voortaan zullen dus telkens 408 passagiers kunnen vervoerd worden over een afstand van iets meer dan 200 km. De trein vertrekt in de hoofdstad Campo Grande en zal de toeristen via Aquidauana naar Miranda brengen, twee kleinere steden die bekend staan als “Portal do Pantanal”. De “Trem do Pantanal” is allesbehalve een sneltrein: de reis zal naar verluidt 8 uur in beslag nemen, vertrek op zaterdagmorgen en terugreis op zondagavond. Er zullen zeven wagons beschikbaar zijn in de klasses “econômica, turística & executiva”. Volgens de “Fundação de Turismo de Mato Grosso do Sul” hoopt men met dit initiatief meer toeristen naar het gebied te halen om kennis te maken met de pracht van het Pantanal gebied.

Pantanal

De Pantanal is het grootste draslandgebied ter wereld. De regio, waarvan de naam is afgeleid van het Portugese woord “pântano” (wat “moeras” betekent), strekt zich uit over verschillende landen van Zuid-Amerika, voornamelijk in Brazilië, maar ook Bolivia en Paraguay. In totaal bestrijkt de Pantanal een gebied van 150.000 km². De Pantanal stroomt over in het regenseizoen, waardoor 80% van het gebied onder water komt te staan. Daardoor bevat de Pantanal ’s werelds rijkste collectie aan waterplanten. Er wordt vermoed dat de Pantanal het dichtste flora en fauna ecosysteem ter wereld heeft. Het gebied wordt echter vaak overschaduwd in bekendheid en populariteit door het Amazonië-gebied. De Pantanal is een groot bassin dat zijn water krijgt van hoger gelegen land (zoals het Mato Grosso Plateau). Het water verlaat het bassin weer langzaam via de Paraguay. De formatie is het gevolg van een de grote pre-Andeaanse depressie van de aardkorst, gerelateerd aan de Andeaanse gebergtevorming. Het bevat een enorme interne rivierdelta, waarin verschillende rivieren uit de omliggende plateaus samenkomen.

De Pantanal grenst in het westen en noordwesten aan het Chiquitano dry forests, en in het zuiden en zuidwesten aan de Gran Chaco. De Cerrado savannes liggen ten noorden, oosten en zuidoosten van de Pantanal. Er is een gemiddelde neerslag van 1,000-1,400 mm per jaar. De temperatuur is er meestal 25°C, maar het kan oplopen tot 40 °C. Gedurende de regentijd (december – mei) stijgt het waterpijl van de Pantanal meer dan drie meter. Net als de jaarlijkse overstroming van de Nijl maakt deze overstroming het omliggende land erg vruchtbaar. Er groeien dan ook zeer veel planten. Mensen maken hier gretig gebruik van. Zo gretig zelfs, dat het een probleem begint te worden. Ongeveer 99% van de Pantanal is privé bezit en wordt gebruikt voor landbouw en veeteelt. Er zijn ongeveer 2500 fazendas in het gebied, met ongeveer 8 miljoen stuks vee. De Pantanal levert helder water aan veel omliggende gebieden. Er is echter een grens aan de mate waarin water op natuurlijke wijze wordt gezuiverd door de Pantanal. Vooral afval van industrieën (vooral de goudwinning) begint een serieus probleem te worden.

Het ecosysteem is het thuis van 3500 plantensoorten, meer dan 650 vogelsoorten, 400 vissoorten, ongeveer 100 soorten zoogdieren en 80 soorten reptielen. De Pantanal is het natuurlijke huis voor de Hyacinth ara. Deze vogel wordt ernstig bedreigd door de handel in de dieren op de zwarte markt (in de Verenigde Staten zijn ze al snel US$ 10.000 waard). Andere bedreigde diersoorten die voorkomen in de Pantanal zijn de Jaguar, Kaaiman, Manenwolf, Reuzenotter, Reuzengordeldier, Capibara, en Laaglandtapir.

Het ecosysteem van de Pantanal wordt sterk bedreigd door menselijke activiteiten, zoals overmatig recreatief vissen, jagen, smokkelen van bedreigde diersoorten, het toerisme en ontbossing ten voordele van de landbouw. In recente seizoenen steeg het waterpijl in het regenseizoen veel verder dan gemiddeld, waardoor extra veel land onder water kwam te staan. Ook spoelden bij recente overstromingen veel pesticiden de rivieren in, wat veel vissen het leven heeft gekost. Vooral de druk voor economische ontwikkeling (zoals oliepijpleidingen en kanalen voor de scheepvaart) is een groot probleem. Er zijn plannen om de Paraguay en Paraná zo aan te passen dan zeeschepen verder landinwaarts kunnen varen. Als dat gebeurt, zal het ernstige gevolgen hebben voor het ecosysteem en de jaarlijkse overstromingscyclus.

Bron: Wikipedia