Colarinho branco 17/10/2008

Zowat gans de wereld is nu wel op de hoogte van het feit dat Brazilië een van de snelst groeiende BRIC-landen is. Wie hier woont en toekijkt, zal bovendien vaststellen dat die groei nog veel sneller zou kunnen verlopen indien de Brazilianen wat minder zouden feesten en komaf zouden maken met de torenhoge bureaucratische hindernissen die eenieder met een greintje gezond verstand met afgrijzen slaan. Feesten: het is nog maar oktober, maar zakenlui worden nu al geconfronteerd met uitspraken als: “Jamaar meneer, u moet begrijpen dat we naar het einde van het jaar toe gaan en dat alles weldra zal stilvallen. U moet er op rekenen dat het bedrijfsleven pas terug normaal wordt na karnaval“. Dit is geen grapje, ze menen het echt. In werkelijkheid komt het erop neer dat Brazilianen vanaf de helft van december beginnen af te remmen, en pas terug wakker worden (al dan niet met een kater) na het karnaval in de loop van de maand februari. Feestjes hebben nu eenmaal voorrang op de economie.

De bureaucratie zorgt eveneens voor kopbrekens, onnodige vertragingen en onbegrip. Zakelijke offertes lijken op ingewikkelde contracten waarbij best de hulp van een advocaat ingeroepen wordt om alle gestelde voorwaarden en eisen om te zetten in klare en verstaanbare mensentaal. Flexibiliteit staat niet in het woordenboek van vele bedrijven. Een voorbeeld: een marketingbedrijf moet twee mensen naar het bedrijf van een klant sturen in een andere staat voor een opdracht. Het marketingbedrijf zegt dat ze geen factuur kan maken voor de reisonkosten van hun medewerkers omdat reizen niet tot de activiteiten van het bedrijf hoort. De klant moet het dus maar uitzoeken.

De Braziliaanse belastingswetgeving is zodanig ingewikkeld dat het land kampioen is betreffende het aantal uren dat bedrijven per jaar moeten spenderen aan het voldoen van hun fiscale verplichtingen. Gemiddeld zijn dat 2.600 uren per jaar (een cumulatie van alle uren die de werknemers nodig hebben om aan de fiscale verplichtingen van het bedrijf te voldoen) waardoor Brazilië op de 137ste plaats staat in een lijstje van 178 landen. Of dat nog niet erg genoeg is, lijkt het er op dat die werknemers al die ellende ook nog eens met plezier doorschuiven naar de klanten. Overheidsambtenaren zijn nog erger. Kleine regeltjes en reglementen worden nauwkeurig en pietluttig toegepast. Wie al in de rij gestaan heeft aan een overheidsloket in Brazilië kan er over meepraten. Het is bepaald frustrerend om na een uurtje file te vernemen dat er weer een stempeltje ontbreekt.

De absurditeit van de werking van sommige overheidsinstellingen werd deze week weer eens duidelijk door een uitspraak van een rechter van het “3a Turma do Tribunal Regional Federal da 4a Região”, gepubliceerd in de “Diário Eletrônico da Justiça Federal da Região Sul” (kan u nog volgen?). Waarover ging het: een restaurant in Blumenau (Santa Catarina) werd beboet door een inspecteur van het “Instituto Nacional de Metrologia, Normalização e Qualidade Industrial” (Inmetro) met een bedrag van R$ 1.512,50 (522 euro) omdat hij vond dat het etablissement enkel het bier mocht aanrekenen in het glas, en niet de fraaie “colarinho branco” (schuimkraag) die bij een getapt pintje (chope) hoort. Het restaurant trok de zaak voor de rechter die hen gelijk gaf. Waarschijnlijk gaat het om een rechter die wel houdt van een lekkere chope en weet dat de schuimkraag erbij hoort. Het voorval is tekenend voor de houding van vele ambtenaren die tot vervelens toe spijkers op laag water zoeken. Het is niet zo moeilijk om een tekeningetje te maken van de verloren tijd en de kosten van deze gerechtszaak die ongetwijfeld fors boven het bedrag van de opgelegde boete uitstijgen. Waarom eenvoudig als het ook ingewikkeld kan…