Raposo Serra do Sol 19/04/2008

Het indianen reservaat Raposo Serra do Sol (in de staat Roirama) werd in 1998 afgelijnd door de toenmalige regering van Fernando Henrique Cardoso. Op 15 april 2005 kreeg het reservaat een homologatie van president Lula, de laatste fase in het proces. Vanaf toen begon het moeizame werk om de niet-indianen uit het gebied te verwijderen. Er leven ongeveer 18.000 indianen. Het reservaat was altijd al moeilijk verteerbaar voor de staat Roirama waar een ander gebied al toegekend werd aan de Ianomâmis (indianen uit Brazilië en Venezuela).

Ook de militairen werken tegen. Vorig jaar werd een actie van de Polícia Federal om niet-indianen te verwijderen gesaboteerd door het leger. Op de grondgebieden van het reservaat is een groep rijsttelers actief sinds 1980. Zij weigeren het gebied te verlaten, ondanks de schadevergoedingen die aangeboden worden door Funai (Fundação Nacional do Índio). Zij stellen zelfs een aantal van die indianen te werk op hun rijstvelden die in totaal een oppervlakte beslaan van 1,6 miljoen hectaren. Die werknemers steunen de rijsttelers en hierdoor werden de indianen zelf verdeeld. De anderen die alle niet-indianen weg willen worden gesteund door het CIR (Conselho Indigenista de Roirama), een katholiek geïnspireerde instelling. De rijsttelers worden aangevoerd door de president van de Associação dos Arrozeiros de Roirama, Paulo César Quartiero, een man die de harde aanpak voorstaat. Vorige week werden verdere acties van de regering om de niet-indianen te verwijderen geblokkeerd door het STF (Supremo Tribunal Federal). De magistraten legden uit dat de operaties een klimaat van geweld schepten en gingen hierbij in op het verzoek van de gouverneur van Roirama die daar om had gevraagd.

De voorbije woensdag lokte generaal Augusto Heleno een incident uit door een verklaring af te leggen waarin hij de politiek betreffende “indígenas” (indianen) van de regering als een chaos bestempelde en als een gevaar voor de soevereiniteit van het land. Hij deed dat in de aanwezigheid van andere militairen die hun goedkeuring lieten blijken door een luid applaus. Een en ander schoot in het verkeerde keelgat van president Lula die zijn minister van landsverdediging Nelson Jobim aanmaande om de generaal op het matje te roepen. Een gesprek tussen beiden vond gisteren plaats en de minister legde nadien uit dat alles besproken en uitgeklaard werd. De regering besloot niet in te gaan op de verklaringen van de generaal en hem niet te straffen. Dat besluit viel samen met een openlijke aanval van de Clube da Aeronáutica (een organisatie van het Braziliaanse leger) die op hun website een rechtstreekse bedreiging publiceerden aan het adres van Lula: “Wij staan klaar om generaal Heleno te steunen tot de allerlaatste consequentie van zijn verklaringen omwille van de vrijheid van uitdrukking. De president van de republiek mag de heilige plicht van het verdedigen van onze soevereiniteit niet in gevaar brengen. Doet hij dat toch, dan zal hij geconfronteerd worden met een nooit eerder geziene militaire solidariteit uit alle hoeken van dit immense land, nooit eerder vertoond in de moderne tijden van onze geschiedenis”.

De regering o.l.v. Lula werd hierdoor in een hoek gedrumd maar toch zei de minister van het “Secretaria Especial dos Direitos Humanos da Presidência da República” dat het besluit van het STF om de actie stop te zetten een zeer ernstige zaak was. Paulo César Quarteiro (leider van de rijsttelers) zei: “Generaal Heleno is een moedige patriot, ik bewonder hem. De generaal is een Braziliaan die zich kant tegen het overhandigen van het Amazonië gebied aan buitenlandse NGO’s. Niet alleen dat, maar door zijn verklaringen maakte hij een komaf met de onderhandelingen die hierover gaande waren. Er zitten mensen in de regering die het Amazonië gebeid willen verkopen, maar daar werd nu een stokje voor gestoken”.

President Luiz Inácio Lula da Silva ontvangt leden van de
“Comissão Nacional de Política Indigenista” en afgevaardigden
van de indianen

Lula had een ontmoeting met afgevaardigden van de indianen maar kon enkel verklaren dat het verdere verloop van de actie nu in handen ligt van het STF. Hij liet wel duidelijk verstaan dat hij de homologatie zal blijven ondersteunen en dat hij wil dat de rijsttelers het gebied verlaten.