Dat geweld en misdaad voor ernstige problemen zorgen in sommige Braziliaanse steden is niet onbekend. In het binnenland kookt het ook vaak over, niet in het minst in de kringen van de Movimento Sem Terra, afgekort MST, de vereniging van de landloze boeren. De politie van Ortigueira (in het noorden van de staat Paraná) arresteerde gisteren vijf mensen die beschuldigd worden van een moord op een MST leider. Eli Dallemolle (42) werd de voorbije zondag koelbloedig neergeschoten in zijn eigen woning, in aanwezigheid van zijn vrouw en zijn drie zonen van respectievelijk 11, 16 en 19 jaar. Eli werd beschouwd als een historische MST-militant, vervoegde de organisatie in 1985 en maakte deel uit van de leiding van de MST in Paraná. Hij was een van de getuigen die de politie hielp om de privé milities van de streek te ontmaskeren. Een van de vijf aangehoudenen is een fazendeiro (landeigenaar) die de aanstoker zou zijn van de moord. Eerder, op 8 maart werd een kamp van de MST in Ortigueira aangevallen door pistoleiros (huurschutters) die de leden van de MST wegjoegen. Zeven pistoleiros werden nadien aangehouden door de politie waarna de doodsbedreigingen tegen Eli losbarstten.

Er vielen al vele doden in de laatste jaren omwille van het dispuut over landeigendom en het gebruik ervan. De MST houdt niet op met invasies van privé- en publieke eigendommen waarvan zij vinden dat de regering die moet vrijgeven voor landhervormingen. Ook publieke gebouwen worden bezet waarbij de confrontatie en geweld niet uit de weg gegaan worden. De verwoestingen die aangebracht worden na een invasie zijn vaak schrijnend en pijnlijk om aan te zien, iets wat ik regelmatig te zien krijg op de televisie.

MST jeugd…

… en een voorbeeld van de verwoestingen die hun ouders
aanrichtten, vorig jaar bij een inval van een regeringsgebouw
in de hoofdstad Brasília.

In april 2004 riep de MST de “Abril Vermelho” (Rode April) campagne uit, een lange rij invasies van (zelfs productieve) fazenda’s en publieke gebouwen. Er werd vooral gemikt op fazenda’s waar de nieuwste technologie inzake landbouwkunde werd toegepast, een sector die sterk mede verantwoordelijk is voor de boost van de Braziliaanse economie in de jongste jaren. De maand april werd gekozen in herinnering van de enorme confrontatie die plaatsvond op 17 april 1996 in Eldorado dos Carajás (staat Pará) waarbij toen 19 MST militanten het leven verloren. In het zuiden van de staat Bahia werd onlangs een eucalyptus plantage ingenomen, eigendom van Zweedse investeerders. Alle aangeplante bomen werden verwoest.

De niet ophoudende berichtingen over al die verwoestingen, blokkeringen van wegen en spoorwegen, vaak gepaard gaande met veel geweld, zijn natuurlijk niet van aard om het imago van de MST wat op te krikken. Dit alles verleidde zelfs een bekende professor (Ives Gandra da Silva Martins, gespecialiseerd in grondwettelijke materie) van de gerespecteerde Universiteit van São Paulo tot de uitspraak dat de “MST voortdurend balanceert op de koord van de wet”. Zo te zien aan de dagelijkse berichtgeving zijn er genoeg signalen die aangeven dat het ook deze maand weer eens een “Abril Vermelho” kunnen worden.