Het weekend is een uitstekend tijdstip voor de inwoners van Zuid Amerika’s grootste stad São Paulo om even (tijdelijk toch) op verhaal te komen van de chaos die er voorheen bekend stond onder het begrip “verkeer”. Zelf heb ik de voorbije week beelden gezien, signalen die duidelijk maken dat de “apagão” met rasse schreden nadert. “Apagão” betekent zoveel als “uitval, einde, stilstand, uitroeing…”. Het woord wordt bijvoorbeeld gebruikt bij een algemene stroomuitval. Het gebrek aan planning door de overheid maakt dat de situatie met de dag kritieker wordt. Per dag verplaatsen er zich zowat 22 miljoen mensen, meer dan het dubbele van de totale bevolking in België.

Deze week werd het record in kilometers file tweemaal doorbroken. De voorbije donderdag vormde de rij stilstaande voertuigen een totaal van 165km wat neerkomt op stilstaand verkeer op meer dan 20% van de wegen van de stad. Specialisten berekenden dat de files een schade toebrengen aan de economie van São Paulo van 52 biljoen reais/jaar, het equivalent van 20% van het jaarlijke bruto produkt van de staat met dezelfde naam. Het kleinste ongevalletje of panne is genoeg om gigantische files te veroorzaken. Een stroomuitval door een defect in een electriciteitscentrale zorgde woensdag ook al voor een hele reeks niet werkende verkeerslichten en uiteraard de bijbehorende verkeersellende.

Protest op de Avenida Guarapiranga

Gisteren kwam de verkeersmiserie tot een nooit gezien hoogtepunt. Boze passagiers van een bus sloten de Avenida Guarapiranga af (in de zona sul van de stad) uit protest tegen het gebrekkig openbaar vervoer. Er kwamen hevige relletjes en de politie moest ingrijpen. Autobanden werden in brand gestoken, ruiten van autobussen ingegooid met stenen. Ik zag een live reportage van TV Bandeirantes waar een vrouw een zenuwtoeval kreeg in een bus omdat ze er al uren inzat. De vrouw moest op geneeskundige controle bij de Previdência voor haar ziekte-uitkering en raakte er niet tijdig met mogelijke ernstige gevolgen voor die uitkering. De brandweer kwam tussen en de vrouw werd afgevoerd in een ambulance. Dergelijke dingen zijn natuurlijk olie op het vuur en de politie kreeg het moeilijk. Een andere vrouw vertelde dat ze iedere morgen om 4u moest opstaan om tijdig op haar werk te geraken om 9u, en dat voor een afstand die normaal gesproken in een uurtje kan afgelegd worden. Ook de metro is oververzadigd: dagelijks nemen zowat 6 miljoen mensen de metro, sardientjes in een blik, tenminste als ze erin geraken.

De treinen in São Paulo lossen weinig op. Maar liefst drie lijnen kregen gisteren af te rekenen met pannes, dit bovenop de dagelijkse vertragingen van gemiddeld 20 minuten. Tel daarbij 6 miljoen voertuigen in de straten van São Paulo waaronder honderdduizenden knotsgekke motoboy’s, zigzaggend tussen de stilstaande auto’s, iets waar geen tekeningetje moet bij gemaakt worden. De auto, mijn vrijheid? Ik heb er geen meer en mis hem niet eens. Zelfs hier in Rio de Janeiro kom ik er vaak sneller tevoet als met een wagen.