Spanningen tussen Brazilië en Spanje 07/03/2008

Er is momenteel heelwat te doen rond een kwestie die Brazilianen al lang zwaar op de lever ligt, het terugsturen van Brazilianen die op reis gaan naar andere landen. De immigratie politiek van de Verenigde Staten is welbekend. Brazilianen komen er niet op een legale manier binnen zonder heelwat bureaucratische poespas, niet in het minst een voorafgaandelijk en enigszins vernederend interview in de dichtsbijzijnde Amerikaanse ambassade van hun woonplaats. Indien ze erin slagen om dat interview door te komen, dan krijgen ze een visum. Brazilië past evenwel het reciprociteits principe toe, Amerikanen komen er ook niet in zonder visum, dit in tegenstelling tot de bewoners van een van de landen die het Schengen akkoord ondertekenden.

Spanje is een van die landen, Spanjaarden kunnen naar Brazilië met een geldig paspoort, hebben geen visum nodig. Andersom is Spanje bepaald minder gastvrij. Vorig jaar alleen al werden er zowat 3.000 Brazilianen teruggestuurd. Eergisteren kwam het tot een serieuze botsing. Een groep van 30 Braziliaanse studenten op doorreis naar Lissabon werd in Madrid tegengehouden en moest de nacht doorbrengen in de luchthaven. Naar verluidt werden ze niet goed behandeld. Toch zouden ze aan alle voorwaarden voldoen: een geldig paspoort, voldoende financiële middelen, een uitnodiging voor een congres in Lissabon, een terugreisticket en boekingen voor overnachtingen.

Het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken protesteerde maar volgens de Spanjaarden is er niks aan de hand en is het de schuld van de studenten zelf die volgens hen niet in orde zijn met de reglementen. Anderzijds is het een feit dat hier regelmatig Spanjaarden opgepakt worden wegens vrouwensmokkel. Een recent verslag wees uit dat Braziliaanse prostituees overheersen op enkele eilanden nabij Spanje. Acht van de tien prostituees op de eilanden Palma de Mallorca, Ibiza, Menorca en Formentera zouden Braziliaanse vrouwen zijn.

De Spaanse ambassadeur in Brazilië, Ricardo Peidro, haastte zich om te verklaren dat de studenten geen gevangenen waren, goed behandeld werden en dat er absoluut geen sprake kan zijn van vooroordelen of discriminatie.

De Braziliaanse kranten staan vandaag bol van de verhalen omtrent deze gebeurtenis. Enkel al de krant O Globo ontving meer 1.300 reacties van lezers die de Spanjaarden naar de hel wensen, al dan niet in nette bewoordingen.

Pedro Luiz Lima is een van de jongeren die uitgenodigd werden voor een congres in Lissabon, een jonge universitair geschoolde met een specialiteit in politieke wetenschappen. Hij zou er een werk presenteren over democratie. Van democratie was er echter niet veel te merken tijdens zijn behandeling door de Spaanse immigratie autoriteiten. De vader van Pedro slaagde erin om even met zijn zoon te praten vanuit Rio de Janeiro. Pedro vertelde hem dat hij vernederd werd en dat hij en zijn landgenoten zelfs uitgescholden werden voor “cachorros” (honden), bepaald een zware belediging voor Brazilianen. José Maurício Domingues, de president van het Instituto Universitário de Pesquisas do Rio de Janeiro (de faculteit van de betrokkene) verklaarde dat dit een absurde situatie was met een totaal gebrek aan respect voor de jonge studenten.

Gisteren liet het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken weten dat reciprocitaire maatregelen overwogen werden. Die werden gisterenavond al realiteit. Acht Spanjaarden die rond 21h aankwamen op de internationale luchthaven van Salvador (Bahia) werden de toegang tot het land ontzegd. Ze moesten diezelfde avond nog terugkeren naar Spanje met een latere vlucht. Een deel van de groep Brazilianen is ondertussen al terug in Brazilië.

Het reciprociteits principe werd al eerder ingevoerd in Brazilië als antwoord op de politiek van de Verenigde Staten, in 2004. Een federale rechter bepaalde toen dat alle Amerikanen die Brazilië wilden bezoeken zich verplicht moesten laten fotograferen en vingerafdrukken laten nemen, iets wat de Amerikanen ook omgekeerd doen met Brazilianen. Er kwamen destijds protesten van toeristische federaties en een piloot van United Airlines werd in de boeien geslagen omdat hij zich liet fotograferen, zijn middelvinger tonend toen hij het papier met zijn identificatienummer vasthield. De piloot moest een boete betalen van 14.400 euro en werd het land uitgezet.