Milities 26/02/2008

De militaire dictatuur behoort al meer dan twintig jaar tot de geschiedenis van Brazilië. Sommige Brazilianen leven echter nog steeds onder een dictatuur en hebben geen enkele mogelijkheid om die te ontvluchten. Het gaat om een plaatje dat deel uit maakt van het algemeen beeld van de enorme contrasten die er in dit land nog steeds bestaan. De scheidingslijn is maar al te vaak die tussen arm en rijk. Dit werd ook deze week weer duidelijk in de favela da Palmeirinha waar de bewoners afwisselend onder de knoet kwamen van een privé militie en een bende drugstrafikanten. De militie werd vorige week vrijdag opgepakt. Het ging om vier kopstukken, o.m. een ex-soldaat van de PM (Polícia Militar) en zelfs twee politici. Anderen konden ontvluchten.

Hoe gaat dat in zijn werk? Milities sluiten de favela die zij controleren hermetisch af. Niemand gaat er binnen of buiten zonder dat zij op de hoogte zijn. Toegangswegen worden deels opgebroken zodat voertuigen er niet ongehinderd kunnen voorbijrijden. Zo werd er vorig jaar door de politie meer dan driehonderd ton materiaal verwijderd in negen favela’s: stenen, grote ijzeren vaten, spoorstaven, allemaal spul dat gebruikt werd om de doorgang te bemoeilijken. Bewoners en kleine zelfstandigen moeten maandelijkse bijdragen betalen voor een zogenaamde bescherming. Diezelfde “bescherming” beknot hun vrijheden aanzienlijk. Krijgt men bezoek van twee mensen, en er gaat er maar eentje terug weg, dan springt de militie daarop en wil weten om wie het gaat en wat die komt doen in de favela. Wie ‘s morgens buitengaat en ‘s avonds weerkeert wordt niet verdacht. Een bewoner die verscheidene malen per dag de favela verlaat en terugkeert zal het wel moeten gaan uitleggen.

Indien de favela door drugstrafikanten gecontroleerd wordt is de situatie al niet erg verschillend. De bewoners kunnen niet naar een naburige favela die door andere bandieten gecontroleerd wordt, dat is zelfs levensgevaarlijk. Tot overmaat van ramp zijn er niet alleen de kleine oorlogen tussen verschillende drugstrafikanten die elkaar’s domein willen inpikken, maar ook soms kleine oorlogen tussen een militie en een bende drugshandelaars.

De favela da Palmeirinha werd na het arresteren van de militie zondag ingenomen door een bende van 35 zwaarbewapende drugshandelaars, gebruik makende van het machtsvacuüm. Ze vielen een woning binnen en de bewoners werden hardhandig aangepakt. Het ging om een koppel waarvan vermoed werd dat de man deel uitmaakte van de militie. Maandag werd een uitgebrand autowrak gevonden op de Avenida Brasil met twee verkoolde lichamen. Een van die lichamen was dat van de bewuste man. Pure terreur dus, het is niet moeilijk om zich de angst van de favela bewoners voor te stellen bij dergelijke levensomstandigheden.

Gouverneur Cabral legde een verklaring af waarin hij stelde dat sommige gemeenschappen in de steek gelaten werden door de autoriteiten: “Zij hebben geen gezondheidszorgen, geen scholen, geen veiligheid, geen rioleringen. Ze worden gecontroleerd door een militie, ofwel door drugstrafikanten. Wij werken eraan om die situatie om te keren. Het is niet gemakkelijk, maar we zijn op de goede weg”. De bewoners zullen het graag horen, maar er valt nog een hele lange weg af te leggen, niet in het minst door diezelfde autoriteiten die het allemaal zo ver lieten komen.