Gato 18/02/2008

“Gato” is het Portugese woord voor “kat”. In Brazilië wordt het woord ook gebruikt als een soort lovende aanspreking van een knappe jongen of meisje: hij is een “gato”, zij is een “gata”. Helaas heeft het woord ook een derde, meer negatieve betekenis. Een “gato” is namelijk ook de manier waarop in de volksmond een clandestiene aansluiting op openbare nutsvoorzieningen aangeduid wordt. Het probleem is enorm en de Braziliaanse maatschappij, gewend aan stedelijk geweld, ziet dergelijke misbruiken zelfs niet eens meer als misdadig maar eerder als een “onregelmatigheid” in relatie met het gebruik van die nutsvoorzieningen. Zij die clandestien water aftappen, electriciteit of gas worden vaak als “slimmerikken” beschouwd.

Regelmatig verschijnen er rapporten in de pers over het verlies, zo ook nu weer. Vorig jaar alleen al zou er meer dan 47 miljoen megawatt/uur clandestien afgetapt zijn. In geld uitgedrukt gaat het om 7 biljoen Reais, bepaald geen klein sommetje. Het wordt niet publiekelijk toegegeven door de leveranciers, maar het is vrijwel zeker dat die schade afgewenteld wordt op de eerlijke gebruiker.

Het probleem is gigantisch en beperkt zich niet tot de drie voornaamste produkten: stroom, gas en water. Ook kabeltelevisie en toegang tot het internet wordt illegaal afgetapt. In sommige wijken is het heel normaal dat men aan je deur komt kloppen om een of andere dienst aan te bieden die dan veel goedkoper is dan een officiële aansluiting. Behalve het illegale karakter van het produkt wordt er dus ook nog geld mee verdiend, in het zwart natuurlijk. Het clandestiene gedoe is geen privilege van de armen. Ook in sjiekere wijken, etablissementen en gebouwen worden regelmatig “gato’s” ontdekt en ontmanteld. De strijd tegen het illegale aftappen kost ook veel geld aan de leveranciers die moeten investeren in extra mensen en apparatuur. Tot nog toe ben ik erin geslaagd om de rekeningen van al die nutsvoorzieningen binnen de perken te houden maar telkens er zo ‘n rekening binnenkomt vraag ik mezelf wel eens af: hoeveel van dit bedrag wordt gebruikt in de strijd tegen de “gato’s” en hoeveel betaal ik meer omdat er anderen zijn die roven?