Een pak slaag 28/02/2008
Posted by Observer in Actueel.Tags: Carandiru, Cristovam Buarque, Polícia Militar, President Lula, Rio de Janeiro, Sérgio Cabral, Ubiratan Guimarães
add a comment
President Lula deed deze week een opmerkelijke uitspraak tijdens een bezoek aan Rio de Janeiro. Hij zei letterlijk: “Se porrada educasse as pessoas, bandido saía da cadeia santo” (Als het waar is dat een pak slaag een opvoedend effect heeft, dan zouden de bandieten als heiligen uit de gevangenis komen). Hij deed die uitspraak in het kader van een betoog waarin hij pleitte voor het scheppen van opportuniteiten voor de mensen en er op die manier voor te zorgen dat er minder gekozen wordt voor de misdaad. Specialisten uit de sector van publieke veiligheid reageerden ontzet, hiermee gaf de hoogste autoriteit van het land immers toe dat de situatie in de Braziliaanse gevangenissen zorgwekkend is.
De pers vloog er ook op. Een journalist schreef: Als de president van de republiek weet dat gevangenen mishandeld worden, hoe komt het dan dat het ministerie van justitie en de secretaris voor mensenrechten niet ingrijpen? Amnesty International reageerde ook. Zij loven de president voor zijn uitspraak en vragen dat de Braziliaanse regering een serieuze inspanning doet om een einde te maken aan mishandelingen en folteringen in de gevangenissen van het land.
Nog geen jaar geleden sprak Lula wel anders. Hij was toen ook in Rio en verdedigde de harde aanpak tegen de criminaliteit door gouverneur Cabral waarbij er toen tientallen doden vielen in de favela Complexo do Alemão. Hij zei toen dat de strijd tegen de misdaad niet kon gewonnen worden met rozenblaadjes.
De aangekondigde werken die de levensomstandigheden van de favela bewoners moeten verbeteren zouden volgende week aanvangen. Er werden miljoenen vrijgemaakt om woningen, scholen, transport, rioleringen en de gezondheidszorg te verbeteren. Arbeiders worden ter plaatse gerecruteerd hetgeen in de voorbije weken enorme files van wachtende mensen opleverden in de hoop op een baantje. Tegenstrijdig genoeg echter is er groot tekort aan gespecialiseerde vaklui. Senator Cristovam Buarque had het goed gezien: het gebrek aan goede scholen en de hoge nood aan een betere opvoeding is een van de meest fundamentele Braziliaanse problemen.
Hieronder een trailer van de film Carandiru (2002), eens de grootste gevangenis van Latijns Amerika. De strafinstelling bevond zich in São Paulo en bood normaal plaats aan 3000 gevangenen. In werkelijkheid zaten er meer dan 7000 criminelen opgesloten. De film vertelt het waargebeurd verhaal van dokter Drauzio Varella. Hij werkte in de strafinstelling en was erg betrokken bij de gevangenen en hun respectievelijke levenservaringen. De laatste 20 minuten van de film toont beelden van een slachting die in 1992 plaats vond. Na een gevangenisopstand werd de instelling bestormd door de Polícia Militar o.l.v. commandant Ubiratan Guimarães. Meer dan 100 gevangenen werden koelbloedig vermoord door de politie. De commandant werd nadien tot 620 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor de manier waarop hij de rebellie aanpakte en voor de daaropvolgende slachting. In 2006 werd hij vrijgesproken. De rechter volgde zijn standpunt dat hij enkel maar orders opvolgde. In datzelfde jaar werd Guimarães vermoord, een passionele misdaad die blijkbaar niets te maken had met de gebeurtenissen uit 1992. De gevangenis zelf werd afgebroken in december 2002.
Strijd tegen de ontbossing 27/02/2008
Posted by Observer in Milieu.Tags: Brazilië, Houtskool, Ibama, Marcelândia, Marina Silva, Ontbossing, Regenwoud, Tailândia
add a comment
In beslag genomen kettingzagen
Inspecteurs van Ibama (Braziliaans instituut voor milieu) kunnen vanaf nu rekenen op de bescherming van het leger om hun taak uit te voeren, de strijd tegen de illegale houtkap in de staat Pará. De actie “Arco de Fogo” zou minstens een jaar duren waarbij er tot 1.100 manschappen ingezet worden. Vorige week was er een heuse opstand in de stad Tailândia na de inbeslagname van 13.000 kubieke meter illegaal gekapt hout. De bewoners zagen hun werkgelegenheid in het gedrang en er kwam een massaal protest waarbij de politie moest ingrijpen om de IBAMA inspecteurs te ontzetten.
De houtzagerijen van de streek zullen hard aangepakt worden. Het vermoeden bestaat dat er in totaal 130.000 kubieke meters hout opgeslagen liggen, voldoende om 5.000 vrachtwagens te vullen. Een tweede en afgeleide industrie wordt gevormd door de houtskoolovens die gevoed worden door het afval van de zagerijen. Het is bepaald geen gezond werk maar het betekent een inkomen voor velen, hoe bescheiden ook.
Fornos de carvão
Velen van die “fornos de carvão” werken in de marge, zonder enige officiële toelating. In en rond de stad Tailândia zouden er naar schatting meer dan vierduizend van die ovens zijn. Er worden nu helicopters ingezet om een en ander in kaart te brengen. Een arbeider verklaarde dat hij echt niet wist hoe hij zijn gezin zou onderhouden indien de ovens zouden stopgezet worden onder dwang. Zijn bezorgdheid valt te begrijpen, maar als er niet wordt ingegrepen komt er een dag dat er geen hout meer is en dan is ‘t ook afgelopen. In vijf maanden tijd (van augustus tot december 2007) verdween er weer 7.000 vierkante kilometer woud in Brazilië.
Minister van milieu Marina Silva presenteerde onlangs een lijst van van 36 steden waar de ontbossing van het Amazonië gebied het ergst was. De stad Marcelândia in de staat Mato Grosso werd de triestige winnaar. De overheid greep in en van de 80 houtzagerijen blijven er nu nog 35 over. Voor de bevolking van de regio is Marina Silva nu publieke vijand nummer 1.
Milities 26/02/2008
Posted by Observer in Geweld.Tags: Drugstrafikanten, Milities, Rio de Janeiro, Sérgio Cabral
add a comment
De militaire dictatuur behoort al meer dan twintig jaar tot de geschiedenis van Brazilië. Sommige Brazilianen leven echter nog steeds onder een dictatuur en hebben geen enkele mogelijkheid om die te ontvluchten. Het gaat om een plaatje dat deel uit maakt van het algemeen beeld van de enorme contrasten die er in dit land nog steeds bestaan. De scheidingslijn is maar al te vaak die tussen arm en rijk. Dit werd ook deze week weer duidelijk in de favela da Palmeirinha waar de bewoners afwisselend onder de knoet kwamen van een privé militie en een bende drugstrafikanten. De militie werd vorige week vrijdag opgepakt. Het ging om vier kopstukken, o.m. een ex-soldaat van de PM (Polícia Militar) en zelfs twee politici. Anderen konden ontvluchten.
Hoe gaat dat in zijn werk? Milities sluiten de favela die zij controleren hermetisch af. Niemand gaat er binnen of buiten zonder dat zij op de hoogte zijn. Toegangswegen worden deels opgebroken zodat voertuigen er niet ongehinderd kunnen voorbijrijden. Zo werd er vorig jaar door de politie meer dan driehonderd ton materiaal verwijderd in negen favela’s: stenen, grote ijzeren vaten, spoorstaven, allemaal spul dat gebruikt werd om de doorgang te bemoeilijken. Bewoners en kleine zelfstandigen moeten maandelijkse bijdragen betalen voor een zogenaamde bescherming. Diezelfde “bescherming” beknot hun vrijheden aanzienlijk. Krijgt men bezoek van twee mensen, en er gaat er maar eentje terug weg, dan springt de militie daarop en wil weten om wie het gaat en wat die komt doen in de favela. Wie ‘s morgens buitengaat en ‘s avonds weerkeert wordt niet verdacht. Een bewoner die verscheidene malen per dag de favela verlaat en terugkeert zal het wel moeten gaan uitleggen.
Indien de favela door drugstrafikanten gecontroleerd wordt is de situatie al niet erg verschillend. De bewoners kunnen niet naar een naburige favela die door andere bandieten gecontroleerd wordt, dat is zelfs levensgevaarlijk. Tot overmaat van ramp zijn er niet alleen de kleine oorlogen tussen verschillende drugstrafikanten die elkaar’s domein willen inpikken, maar ook soms kleine oorlogen tussen een militie en een bende drugshandelaars.
De favela da Palmeirinha werd na het arresteren van de militie zondag ingenomen door een bende van 35 zwaarbewapende drugshandelaars, gebruik makende van het machtsvacuüm. Ze vielen een woning binnen en de bewoners werden hardhandig aangepakt. Het ging om een koppel waarvan vermoed werd dat de man deel uitmaakte van de militie. Maandag werd een uitgebrand autowrak gevonden op de Avenida Brasil met twee verkoolde lichamen. Een van die lichamen was dat van de bewuste man. Pure terreur dus, het is niet moeilijk om zich de angst van de favela bewoners voor te stellen bij dergelijke levensomstandigheden.
Gouverneur Cabral legde een verklaring af waarin hij stelde dat sommige gemeenschappen in de steek gelaten werden door de autoriteiten: “Zij hebben geen gezondheidszorgen, geen scholen, geen veiligheid, geen rioleringen. Ze worden gecontroleerd door een militie, ofwel door drugstrafikanten. Wij werken eraan om die situatie om te keren. Het is niet gemakkelijk, maar we zijn op de goede weg”. De bewoners zullen het graag horen, maar er valt nog een hele lange weg af te leggen, niet in het minst door diezelfde autoriteiten die het allemaal zo ver lieten komen.
B&B in Paquetá 22/02/2008
Posted by Observer in Toerisme.Tags: Bed & Breakfast, Brazilië, Paquetá, Rio de Janeiro, Ullala
add a comment
Het eiland Paquetá
Een minder bekend toeristisch plekje in Rio de Janeiro is het eiland Paquetá, in de Guanabara baai. Carioca’s trekken er in de weekends en tijdens verlengde feestdagen naartoe om wat rust te vinden. Buitenlandse toeristen komen er ook, maar in iets mindere mate. Het eiland is een ecologisch beschermd gebied, auto’s mogen er niet rijden en de straten zijn onverhard. De bewoners van het eiland zijn nogal gehecht aan hun rust, maar verwelkomen de bezoekers en ontvangen hen hartelijk. Men kan er een dagtrip van maken, maar wie er enkele dagen wil verpozen kan ook terecht in een van de hotels of pousada’s die het eiland rijk is.
De aanlegsteiger
Het eiland is bereikbaar via een overzetboot die op vaste tijdstippen heen en weer vaart, vertrekkend vanaf de Praça XV (nabij het vliegveld van Santos Dumont, vlakbij het centrum van Rio de Janeiro). De tocht duurt een uurtje waarbij er heelwat te genieten valt van fraaie vergezichten en er wordt dan ook duchtig gefotografeerd door de passagiers. Na de aankomst staan er “charretes” (koetsen met paard) klaar om de bezoeker die dat wenst een rondleiding te geven. Dat is leuk, maar nog leuker is zelf rondwandelen en genieten van al het fraais dat het eilandje te bieden heeft.
Charrete
Paquetá is zeer beslist een aantrekkelijke optie voor hen die rust en stilte weten te waarderen. Terzelfdertijd is men nooit veraf van de “cidade maravilhosa” en de mogelijkheden om er op die manier een onvergetelijke vakantie van te maken zijn dan ook legio. Wie niet zo gesteld is op de mondaine toestanden van het zwoele Copacabana of Ipanema heeft hierbij een alternatief dat kan tellen.
Maria Gorda (Dikke Marie)
Nog leuker is de wetenschap dat men er terecht kan bij een landgenoot die er een kleine maar zeer gerieflijke Bed & Breakfast aanbiedt aan een zacht prijsje. Peter Malfliet en zijn lief Braziliaans vrouwtje Selma zijn bijzonder gastvrij, iets wat ik zelf mocht ondervinden. Ullala is de naam van hun pension, u kan er meer over lezen op hun website (vooralsnog enkel in het Frans). Peter ontvangt zijn gasten in het Nederlands, Frans, Engels, Italiaans, Spaans en uiteraard ook in het Portugees. Een niet te versmaden extraatje is Peter’s zelfgebrouwen Belgisch biertje!
Ullala voorzijde
Ullala binnen
OVNI’s in Brazilië 20/02/2008
Posted by Observer in Actueel.Tags: Brazilië, Conservatória, Ovni, Serra da Beleza, Ufo
add a comment
Door te wonen in een grote stad als Rio de Janeiro wordt een mens volgestouwd met de dagelijkse berichtgeving van een regio, nieuws dat vaker dan eens op hetzelfde neerkomt. Maar Brazilië is een erg groot land waar vanalles gebeurt. Zo zijn er op dit moment drie steden in het binnenland van de staat São Paulo die in de belangstelling staan door een vermeend bezoek van buitenaardse wezens. Het gaat om Araraquara, Monte Azul Paulista en Riolândia.
Suikerriet velden vertonen er grote openingen waar de planten platgewalst zijn door onbekenden. Die openingen zijn eerder grillig van vorm en vrijwel niemand slaagt erin om een zinnige verklaring te geven voor het verschijnsel. De gebieden beginnen de aandacht te trekken van toeristen, nieuwsgierigen en ufologen die denken dat er buitenaardse bezoekers in het spel zijn. Anderen geloven niet dat er ET’s bij betrokken zijn en leggen de verschijnselen gewoon uit als grappenmakerij. In Riolândia begon het al in januari. Er werd toen een cirkel vastgesteld in een suikerrietplantage met een doorsnede van 60m. De burgemeester van de stad gelooft niet in ET’s maar geeft wel toe dat de gebeurtenis de stad in het nieuws bracht waardoor er plots een pak bezoekers kwamen die er anders nooit geweest zouden zijn, m.a.w., dat brengt extra centen in het laatje. Idem dito voor de stad Monte Azul Paulista waar de kale plekken vorige week vastgesteld werden. De eigenaar van de getroffen plantage aldaar gelooft wel in “OVNI’s” (Portugese afkorting voor UFO: Objeto Voador Não Identificado) en denkt dat de buitenaardse bezoekers mogelijk belangstelling hebben voor metalen in de bodem onder het suikerriet. Hij beweert ook dat verscheidene inwoners vreemde vliegende objecten zagen, uitgerust met lichten. Anderen zijn er dan weer van overtuigd dat de kale plekken ontstaan door het clandestiene landen van kleine vliegtuigen met smokkelwaren uit Paraguay of drugs uit Colombia of Bolivia.
Serra da Beleza
Een plek die al veel langer bekend staat als mogelijke landingsplaats voor UFO’s is de Serra da Beleza, nabij het pittoreske dorpje Conservatória (in de staat Rio de Janeiro, op 518m boven de zeespiegel). Buiten het dorpje is er een onverharde weg waarbij men na enkele kilometers geconfronteerd wordt met een bevreemdend landschap. De stilte is er bepaald indrukwekkend en ook indien men niet gelooft in UFO’s en buitenaardse wezens is het makkelijk aan te nemen waarom de aanhangers van een en ander ervan overtuigd zijn dat beiden hier wel regelmatig landen.
Gato 18/02/2008
Posted by Observer in Over Brazilië.Tags: Braziliaanse nutsvoorzieningen, gata, Gato
add a comment
“Gato” is het Portugese woord voor “kat”. In Brazilië wordt het woord ook gebruikt als een soort lovende aanspreking van een knappe jongen of meisje: hij is een “gato”, zij is een “gata”. Helaas heeft het woord ook een derde, meer negatieve betekenis. Een “gato” is namelijk ook de manier waarop in de volksmond een clandestiene aansluiting op openbare nutsvoorzieningen aangeduid wordt. Het probleem is enorm en de Braziliaanse maatschappij, gewend aan stedelijk geweld, ziet dergelijke misbruiken zelfs niet eens meer als misdadig maar eerder als een “onregelmatigheid” in relatie met het gebruik van die nutsvoorzieningen. Zij die clandestien water aftappen, electriciteit of gas worden vaak als “slimmerikken” beschouwd.
Regelmatig verschijnen er rapporten in de pers over het verlies, zo ook nu weer. Vorig jaar alleen al zou er meer dan 47 miljoen megawatt/uur clandestien afgetapt zijn. In geld uitgedrukt gaat het om 7 biljoen Reais, bepaald geen klein sommetje. Het wordt niet publiekelijk toegegeven door de leveranciers, maar het is vrijwel zeker dat die schade afgewenteld wordt op de eerlijke gebruiker.
Het probleem is gigantisch en beperkt zich niet tot de drie voornaamste produkten: stroom, gas en water. Ook kabeltelevisie en toegang tot het internet wordt illegaal afgetapt. In sommige wijken is het heel normaal dat men aan je deur komt kloppen om een of andere dienst aan te bieden die dan veel goedkoper is dan een officiële aansluiting. Behalve het illegale karakter van het produkt wordt er dus ook nog geld mee verdiend, in het zwart natuurlijk. Het clandestiene gedoe is geen privilege van de armen. Ook in sjiekere wijken, etablissementen en gebouwen worden regelmatig “gato’s” ontdekt en ontmanteld. De strijd tegen het illegale aftappen kost ook veel geld aan de leveranciers die moeten investeren in extra mensen en apparatuur. Tot nog toe ben ik erin geslaagd om de rekeningen van al die nutsvoorzieningen binnen de perken te houden maar telkens er zo ‘n rekening binnenkomt vraag ik mezelf wel eens af: hoeveel van dit bedrag wordt gebruikt in de strijd tegen de “gato’s” en hoeveel betaal ik meer omdat er anderen zijn die roven?
Meu nome não é Johnny 16/02/2008
Posted by Observer in Kultuur.Tags: Drugs, Jardim Botânico, João Guilherme Estrella, Mauro Lima, Meu nome não é Johnny, Rio de Janeiro, Tropa de Elite
add a comment
De film Tropa de Elite (Elite Squad) begint nu pas goed internationale aandacht te trekken. Hier in Brazilië is er ondertussen al een andere topper: “Meu nome não é Johnny” (Ik heet niet Johnny) scoort zelfs hoger dan “Aliens vs. Predador 2″ in de huidige rankings. De film van Mauro Lima vertelt het waargebeurde verhaal van João Guilherme Estrella, een jongen uit de middenklasse van Rio de Janeiro die zwaar verslaafd raakte aan de drugs, zelf dealer werd, zelfs een top dealer die uiteindelijk tegen de lamp liep. De hoofdrol wordt vertolkt door de bekende Braziliaanse acteur Selton Mello.
João had alles wat hij begeerde, maar hij kende geen limieten. Hij was intelligent, geliefd bij zijn ouders en populair bij vrienden. Zijn vader was een bankdirecteur en hij groeide op in de wijk Jardim Botânico, ging naar de beste scholen en verkeerde in de betere kringen dankzij zijn afkomst. In het begin van de jaren negentig werd hij de keizer van de drugstrafiek in de zona sul van Rio, ondanks het feit dat hij nooit een voet zette in eender welke favela. De politie greep in en na een onderzoek werd hij gearresteerd en veroordeeld. Dat gebeurde in 1995.
Vandaag, 13 jaar later, is hij clean en werkt als muziek producer, zanger en liedjesschrijver. Dit laatste moet nog even met een korrel zout genomen worden, als dusdanig is hij nog niet erg bekend. Het succes van de film leverde wel een ander extraatje op: sinds november van vorig jaar gaf João Estrella al meer dan 50 voordrachten in scholen en instellingen die hem telkens 2000 euro opleveren. In de voordrachten toont hij een trailer van de film (zie hieronder) en vertelt nadien zijn verhaal aan de toehoorders, meestal jeugdigen. Niet iedereen is even gelukkig met zijn presentatie, sommige jongeren verwijten hem hypocriet te zijn en anderen vinden dat hij de boodschap verspreidt dat iemand toch nog succes kan hebben na een leven als misdadiger, een boodschap die eigenlijk vooral zou moeten gaan over het afraden van drugsgebruik en dito handel. De film neemt wel het vooroordeel weg dat drugs en drugshandel enkel in de favela’s bestaat. Niets is trouwens minder waar. De drugshandel is enkel maar mogelijk zolang er kopers zijn, arme mensen hebben geen geld om drugs te kopen.
